2000 оны шилдэг линукс тархац

Сая ганц нэг юм үзэж яваад маш сонин юм оллоо. Энэ нь 2000 оны шилдэг линукс тархацуудыг шинжсэн, бас үзүүлэлтүүдийг нь харьцуулсан нийтлэл. Дөнгөж линукс сурах гэж байсан үеийг минь санагдууллаа. Тэр үед л RedHat 6.2, Mandrake 7.0 гээд суулгаж чадахгүй, суулгачаад ашиглаж чадахгүй их бүдүүлэг системүүд санагдаж байж билээ. Энд л үзүүлсэн шиг харагддаг байсан даа.

Шинэ залуу ба хуучнаа дурсахуй №1

Долоо хоногийн өмнөөс нэг залууг ажил дээрээ туршилтаар, дадлагаар ажиллуулах болов. Түүнийг аль 2 жилийн өмнөөс мэдэх бөгөөд юникс төрлийн системд их сонирхолтой нэгэн. Өнгөрсөн хугацаанд түүнийг чиглүүлж, зөвлөж, бэрхшээл гарсан үед нь туслах хүн байгаагүй болохоор ихэнх юникс хэрэглэгчийн наад захын мэдэх ёстой зүйлсийг мэдэхгүй юм. Гэхдээ л тэрээр одоо болтол бууж өгөөгүй, сурах сонирхол, идэвхи нь одоо хүртэл байгаа нь их олзуурхууштай. Хэдйигээр би юниксийг бүр сайн мэдэхгүй ч түүний асууж буй асуултууд нь надад яг миний тэгж юникс сурах гэж зүдэрч байсан үеийг минь санагдуулдаг юм. Тэгээд юникс анх сурч эхэлсэн түүхээ бичью гэж бодлоо.

Анх 2000 оны сүүлээр интернэтээр хэсч яваад линукс гэж зүйлийн талаар олж уншиж байв. Линукс гэдэг нь Windows шиг үйлдлийн систем гэхдээ чи өөрөө өөрийнхөөрөө, хүссэнээрээ өөрчлөх боломжтой гэж бичсэн байсан нь миний анхаарал болон сонирхолыг татсан юм. Нэтээр уншихаас олж харах, ашиглах үзэх боломж бараг байхгүй байлаа. Нэлээн сүүлд харин Микомд ажилладаг байсан танил маань Redhat6.2 гэдэг хувилбарыг нь дискэн дээр бичиж өгч байж билээ. Тэрийг нь аваачиж одоо Yadii.net-ийг хийдэг Батмөнхийн компьютер дээр анх суулгаж үзсэн юм. Файлын систем, түүний бүтэц, бүрхүүл гээд юниксийн талаар А ч байхгүй 2 гар баахан асуултанд хариулаад яваад л байлаа, нэг юм суучих шиг боллоо. Ассан чинь харин Windows шиг гоё биш (одоо бол эсрэгээрээ) шал хачин хар дэлгэц гарч ирээд зогсчихоор нь их л гайхаж байж билээ. Ингэж суулгахдаа түүний компьютер дээр байсан бүх юмыг нь устгаснаа дараа нь мэдсэн гэж...

Тухайн үед юниксийг ашигладаг хүн байсан ч над мэтэд нь олддоггүй байлаа. Ганц нэг асуух боломж гарсан ч залхааж орхисон юм. Асуух ч хүн байхгүй, бас хэл сайнгүй болохоор уншаад ч ойлгохгүй. Хэлтэй байлаа ч зарчмыг нь мэдэхгүй бол бас ойлгохгүй. Яаж аваад ч юм "Секреты Юникс" бас нэг линуксын талаар орос хэл дээр ном олж аваад ээлжилж уншина. Уншиж яваад л хэлийг нь мэддэг ч ойлгохгүй болно. Хэсэг хаяна, нөгөө номоо бас өөр ном үзнэ. Суулгаж чадахгүй болохоор энэ үед зүгээр л ном уншина, туршлага байхгүй. Гайгүй сураад байж байтал 7.0, 8.0 гээд гарахад нь суулгаж үзэж байсан. Хамгийн сүүлд 9.0 хувилбарыг харин хэсэг ашиглаж үзсэн юм. Гэхдээ тухайн үед, одоо ч бас линукс дээр модем ажиллуулахад хүндрэлтэй байсан болохоор Windows дээрээсээ интернэтээс юм уншиж тэмдэглэж авна, эсвэл файл татаж аваад линукс руугаа зөөж оруулж туршиж үзнэ. Болохгүй бол буцаад л Windows.

Ингэж байгаад номноос уншсанаас хэтрэхгүй шахуу мэдлэгтэй, бас хүн юм асуухаар мэддэг ч юм шиг нөхөр 2004 онтой золгов. Би маш тод санадаг юм. Тэр нэг зун ажилд орох санаатай МТҮПарк дотор хаалга хаалга шагайгаад явж байтал өмнө нь хэдхэн удаа хальт уулзсан, Микомд миний мөрөөдөл болсон хар дэлгэц ширтэж суудаг байсан Анар админ сууж байсан юм. Нэг нэгийгээ мэдэхийн хувьд мэндлээд, түүнд ажилд орох санаатай яваагаа хэлэхэд тэрээр намайг туршилтаар ажиллахыг зөвшөөрсөн юм. Ингэж миний зүүд мөрөөдөл болсон юникстэй ажиллах, системийн администратор гэж ажлыг хийж эхэлж байж билээ. Юникстэй ажиллах, системийн администратор гэж чухам ямар ажлыг нь мэдэхгүй байж би аль хэдийнээ ухаанаа алдатлаа дурласан байсан юм.

Цааш үргэлжилнэ....

Wikipedia Ubuntu-руу системүүдээ шилжүүлнэ

Бидний сайн мэдэх, мэдлэгийн их далай болсон Wikipedia өөрийн дэд бүтцэд ашиглагдаж буй RedHat Linux болон Fedora-ийн холимог хувилбарууд бүхий 400 серверүүдээ Ubuntu руу шилжүүлэх болсноо өчигдөр зарлажээ. Ийнхүү нэгдсэн нэг систем рүү шилжих нь арчилгаа, үйлчилгээг маш ихээр хялбарчлах бөгөөд илүү найдвартай, тогтвортой ажиллагааг хангахад туслах юм байна. Ер нь аливаа байгууллага нь аль нэг эсвэл цөөхөн хэдэн системийг стандартлах, түүнийгээ үйл ажиллагаандаа ашиглах нь боловсон хүчний сургалт хийгээд шинэ систем нэвтрүүлэх зэрэгт маш их хэмнэлт авчирдаг.

2008 оны серверүүдийн найдвартай ажиллагаа

Серверийн үйдлийн системийн найдвартай байдлыг үйл ажиллагаа нь жилд хэр удаан зогсолт хийснээр тооцож гаргадаг. Yankee Group 2007 оноос 2008 хүртэлх серверийн үйлдлийн системийн найдвартай байдлын судалгааг гаргасан бөгөөд үүнд нь дэлхийн 27 орноос 700 гаруй хэрэглэгч оролцсон байна. Тэргүүн ялагчаар IBM AIX UNIX орсон бөгөөд жил зөвхөн 30 минутын зогсолт хийсэн байх юм. Линуксуудаас RHEL болон Novel SuSE тэргүүлж бөгөөд өмнөх жилийнхээсээ зогсолтоо 75%-р бууруулж 1 гаруй цаг болгож чадсан бол Windows 2003 энэ үзүүлэлтээ 25%-р нэмж жилд нийт 9 цаг зогсолт хийсэн байх юм. Энэ жилээс шинээр орсон Ubuntu 1 цаг гаруйн зогсолт хийж хүмүүсийг гайхшруулсан байна.

Мэдээлийн технологийн дэд бүтцийн найдвартай ажиллагаа чухалд тооцогдох болсон өнөө цагт серверүүдийн зогсолтгүй ажиллагаа маш чухал болоод байгаа. Доголдол гарахгүй, гарсан ч системийг зогсоолгүйгээр сэргээх боломж, үүнийг хийх чадвартай хүмүүс өндрөөр үнэлэгдэх болсон. Харин Монгол Улсын маань хувь ямар байна вэ? Миний бодлоор банк санхүүгийн салбараас бусад газар төдийлөн ач холбогдол багатай байх шиг. Хотын төвөөр тог тасрахад төд удалгүй бидний интернэт хаа сайгүй доголдсон тохиолдол саяхан. Бас зарим нэг ISP-уудын ажилчдын буруутай үйл ажиллагаанаас болоод "Уучлаарай санамсаргүй сүлжээг нь салгачихаж", "Тэжээлийг нь хөндийрүүлчихлээ", "Firewall дээр буруу юм заагаас хамаг юмыг чинь хаачихлаа" гэх хариултууд сонсогдох юм. Энэ хэр зохистой вэ? Гэтэл цаана чинь жилийн зогсолтыг минутаар тооцоод байна. Тог тасрах гэдэг үзэгдэл энд байсаар л байна, гэвч үүнд нь хэн ч хариуцлага хүлээдэггүй.