Зөвхөн нээлттэйг нь

Ам нээвэл уушиг нээ гэдэг. Өмнөх бичлэгээ үргэлжлүүлээд, бас бус хүмүүсийн асуудаг асуулт, ярьдаг зүйлд өөрийн тайлбар өгч, бодлоо хуваалцахаар мөн та бүхний сэтгэгдлийг сонсох нь зөв байх гэж бодож байна. Блог маань та бүхэнтэй харилцах, хамтрын ажиллах талбар юм шүү.

Windows чинь зах зээлийн дийлэнхийг эзэлсэн, манайхан ч гэсэн ашиглаад сурсан болохоор Windows-ийг орчуулах нь зөв гэж ярьж байхыг олонтаа сонсож байсан. Хэдийгээр Windows зах зээлийг эзэлсэн нь үнэн боловч бидний хувьд таатай нөхцөл гэх зүйл бараг байхгүй байна. Эх хэл дээрээ ашиглах боломж алга. Сайн дураараа орчуулга хийх боломж алга. Харин одоогоор хууль зүйн хувьд, ёс зүйн хувьд ч нээлттэй програмыг ашиглах нь бидэнд ашигтай бас илүү өргөн боломжийг бий болгож байна. Харин эдгээрийг Microsoft бий болгоод манай зах зээлд санал болговол татгалзах зүйл байхгүй. Бүр сонголт бий болоод, өрсөлдөөн бий болохоор бидний хийж буй зүйл ч гэсэн чанаржих ёстой. Миний хувьд харин ч таатай, алга ташин хүлээн авна.

Нээлттэй програм чинь мөнгө хэмнэнэ гэх юм Windows-ийг 10$ эсвэл үнэгүй авч болж байна шүү дээ. Үнэгүйгийн хувьд бид хууль ёсны дагуу авч байна уу гэдэг асуулт их сонин. Хямд байж болох нь бидэнд сонголт үүсгэж байгаа ч яг Windows маань юу билээ гэдгийг нухацтай бодвол хариулт нь сонин. Дээхнэ үед "Хүүхэд Бүрт Компьютер" төслийн буюу нөгөө "ногоон тооцоолуур" XO дээр Windows ашиглах талаар хэлэлцүүлэг өрнөж байхад тавигдсан нэгэн чухал асуултын утга нь "Windows маань дангаараа хэр хэрэгцээтэй зүйл вэ" гэж байсан юм. Та Windows дээр нэг ч нэмэлт програм суулгалгүй ашиглах гэж оролдож байсан уу? Юу хийж болж байна вэ? Миний хувьд бараг юу ч байхгүй байсан, баахан юм нэмж суулгаж байж л жаахан юм хийх боломжтой буюу ажлын багаж болдог. Тэгэхээр нэмэлтүүдийг нь бид яах вэ? Нөгөө талаасаа Windows маань ийм юм бол түүнийг орчуулах нь бараг ямар ч ач холбогдолгүй зүйл юм. Бид хэрэгцээтэй зүйл хийе гэвэл Kaspersky, Adobe гээд баахан газартай холбоо барьж, орчуулах зөвшөөрөл авах хэрэгтэй болох нь. Миний хувьд Үбүнтүг дангаар нь суулгахад бараг бүх хэрэгцээт програм маань дагаад ирдэг, ажил хийх боломжтой.

Мөн өмнөх бичлэгт үлдээсэн сэтгэгдлүүдэд багахан хариулт бас тайлбар өгвөл... Хэл соёл устахаас айх хэрэггүй биш харин хэвээр нь хадгалан авч үлдэхийг хичээх хэрэгтэй. Бид ерөнхийгөөс нарийн руу сэтгэдэг, энэ л бидний хэв шинж, онцлог юм. Бид Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг гэж ярьдаг байхад сүүлийн үед Улаанбаатар хот, Монгол Улс гэж бичих нь их болж. Бас "С.Дөлмандах нээлттэй эхийн програм хангамжийг орчуулах нь зөв гэж ээ" гэж бичихийн оронд "нээлттэй эхийн програм хангамжийг орчуулах нь зөв гэж ээ, С.Дөлмандах" гэж бичээд, өгүүлбэрийн бүтэц нь орос эсвэл англи хэлтэй их төстэй болоод ч байх шиг. Эд чинь бидний хэл соёл нэг л биш болоод байгааг илэрхийлэхгүй гэж үү? Гэхдээ хувьдаа бүх үгийг орчуулах гэж оролдох нь хийрхэл, харин галиглах, орчуулахын тэнцвэрийг олох л хэрэгтэй байх.

Төр бидний үйл ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлэх, туслах талаас оролцох болохоос голлох үүрэгтэй оролцохгүй болохоор сүртэй айх зүйл байхгүй болов уу. Харин бид тэдэнтэй хэрхэн хамтран ажиллах, юуг өгч юуг авах вэ гэдэг талаараа илүү ярилцвал зүгээр байх. Хэл шинжээчдийг оролцуулах нь зөв. Бид эх хэлээ хэр сайн мэддэг ээ шалгахын тулд Цэвэлийн толийг нээж үзэхэд л хангалттай. Харин юуг нь авч, юуг нь авахгүй вэ гэдгийг бид л шийднэ шүү дээ.

Үгсийн сангийн хувьд өмнө хийсэн ажил байгаа нь бидэнд маш олон давуу талыг өгч байна. Бид юун дээр алдаж, юун дээр онов, дараа нь юун дээр анхаарах вэ гэх мэт суурийг маань тавьж өгсөн гэж болно. ОпенМН багийн хамт олонд талархал илэрхийлэх нь зүйтэй. Харин хүсэх зүйл гэвэл ямар хаягаар яаж хандах вэ, хэрхэн сайжруулж, өөрийн хувь нэмэрийг оруулж болох вэ гэдэг зүйлсийг илүү тодорхой бас нээлттэй болгож өгвөл таатай хүлээн авна гэдэгт эргэлзэхгүй байна. Нээлттэй зүйл илүү зөв, илүү хурдан хөгжих боломжтой гэж хувьдаа үздэг.

Дээр бичсэн зөвхөн миний л бодол. Санал нийлэхгүй зүйл эсвэл зүгээр л хэлэх зүйл байвал сэтгэгдэл болгон үлдээхийг хүсч байна.

Ubuntu сүлжээндээ Windows XP-с хурдан уу

Нэг нөхөр санамсаргүй байдлаар туршилт хийхэд яг ижилхэн шугам дээр Ubuntu нь 22-25mbps байхад Windows XP нь 12-14mbps хурдтай байсан байна. Гэхдээ тэрээр үүнийгээ ямар нэг зүйлийг батлах зорилгоор хийгээгүй, бас ижилхэн тооцоолуур, тохиргоо ашиглаагүй гэнэ. Ubuntu дээр байсан 256МБ илүү санах ой нь ингэж бараг 2 дахин хурдлахад нөлөөлсөн болов уу? Сонирхолтой юмаа. Тэгж байгаад нэг туршиж үзье байз.

Wine дээр хорт програм ажиллах уу?

Линукс хэрэглэгчдийн дийлэнх нь өмнө өөр нэг систем тэр дундаа Windows ашигласан байдаг. Тийм болоод ч тэр үү зарим нэг хуучин програмуудаа санагалзах, хаяж чадахгүй зэрэг асуудлууд гардаг. Нийтийн энэхүү асуудлыг шийдэх гэж Wine гэх програм байх бөгөөд линукс дээр Windows-ийн програмуудыг ажилуулахад туслана. Зарим нэг Wine ашигладаг хэрэглэгчид энэ нь бас вирусуудыг ажиллуулаад, миний файлууд вирустэйхгүй байгаа гэсэн зүйл асууна. Миний зүгээс мэдэхгүй ээ, гайгүй биз дээ гэж хариулдаг байлаа. Гэтэл өнөөдөр Ubuntu-ийн хэлэлцүүлэг уншиж байтал аюулгүй байдлын мэргэжилтэн Kees нь "Wine нь хэт сайн хөрвүүлэгч учраас зарим хорт програм болон өтнүүдийг ч ажиллуулчаад байх юм. Гэхдээ бид үүнийг бататгах хэрэгтэй" гэж хэлсэн байх юм. Тэгэхээр бид юу ажиллуулах, юу ажиллахгүй вэ гэдэгтээ бас анхаарал хандуулах хэрэгтэй юм шиг. Гэхдээ л Windows вирустэж байгаа юм шиг хор хохирол учрана гэж бодохгүй байна.

2008 оны серверүүдийн найдвартай ажиллагаа

Серверийн үйдлийн системийн найдвартай байдлыг үйл ажиллагаа нь жилд хэр удаан зогсолт хийснээр тооцож гаргадаг. Yankee Group 2007 оноос 2008 хүртэлх серверийн үйлдлийн системийн найдвартай байдлын судалгааг гаргасан бөгөөд үүнд нь дэлхийн 27 орноос 700 гаруй хэрэглэгч оролцсон байна. Тэргүүн ялагчаар IBM AIX UNIX орсон бөгөөд жил зөвхөн 30 минутын зогсолт хийсэн байх юм. Линуксуудаас RHEL болон Novel SuSE тэргүүлж бөгөөд өмнөх жилийнхээсээ зогсолтоо 75%-р бууруулж 1 гаруй цаг болгож чадсан бол Windows 2003 энэ үзүүлэлтээ 25%-р нэмж жилд нийт 9 цаг зогсолт хийсэн байх юм. Энэ жилээс шинээр орсон Ubuntu 1 цаг гаруйн зогсолт хийж хүмүүсийг гайхшруулсан байна.

Мэдээлийн технологийн дэд бүтцийн найдвартай ажиллагаа чухалд тооцогдох болсон өнөө цагт серверүүдийн зогсолтгүй ажиллагаа маш чухал болоод байгаа. Доголдол гарахгүй, гарсан ч системийг зогсоолгүйгээр сэргээх боломж, үүнийг хийх чадвартай хүмүүс өндрөөр үнэлэгдэх болсон. Харин Монгол Улсын маань хувь ямар байна вэ? Миний бодлоор банк санхүүгийн салбараас бусад газар төдийлөн ач холбогдол багатай байх шиг. Хотын төвөөр тог тасрахад төд удалгүй бидний интернэт хаа сайгүй доголдсон тохиолдол саяхан. Бас зарим нэг ISP-уудын ажилчдын буруутай үйл ажиллагаанаас болоод "Уучлаарай санамсаргүй сүлжээг нь салгачихаж", "Тэжээлийг нь хөндийрүүлчихлээ", "Firewall дээр буруу юм заагаас хамаг юмыг чинь хаачихлаа" гэх хариултууд сонсогдох юм. Энэ хэр зохистой вэ? Гэтэл цаана чинь жилийн зогсолтыг минутаар тооцоод байна. Тог тасрах гэдэг үзэгдэл энд байсаар л байна, гэвч үүнд нь хэн ч хариуцлага хүлээдэггүй.