Нэлээн шахуу хугацаатай MUUG болоод өөрийн блог дээр зарлаад өчигдөр 8 хүний оролцоотойгоор Unix Beer Party-гаа хийчихлээ, нэг жилийнхээ ойг бас хавсарчихлаа. Өмнө ирж байгаагүй 3 хүн ирсэн бөгөөд тэдний нэг Ганбаатар блог дээрээ UNIX beer Party бичлэгийг бичжээ. Энэ удаад шахуу зарлагдсан болоод ч тэр үү байнга ирдэг хэд хэдэн хүн, зарим ирнэ гэж байсан хүмүүс ирсэнгүй. Уг нь эрт зарлах хэрэгтэй болохыг мэдэж байсан боловч яагаад ч юм цагийг нь тулгачихлаа. Дараагийн удаа жоохон эртхэн зарланаа. Зарим нэг яригдсан сэдвүүдээс тэмдэглэж авсан бөгөөд бүгдийг бичих боломжгүй тул товч өгүүлрүүн.
Тамир "мянганы сорилын сан" гээч зүйлд монголын бүхий л нутгийг хирсэн шилэн кабелийн татах төсөл дээр ажиллаж байгаа бөгөөд төслийн ажил жоохон удаашралтай байгаа гэнэ. Гэтэл нөгөө татчихсан байгаа кабель нь бараг ашиглалтгүй газар булаатай хэвтэж байгаагаас гадна од буюу star хэлбэрээр татсаны улмаас, мөн ашиглаж байгаа төхөөрөмжүүдээс шалтгаалан ашиглалт хангалтгүй, доголдол гардаг талаар зарим хүмүүс бүр жишээтэй ярьж байсан. Харин "мянганы" төслөөр тататгдаж магадгүй сүлжээ нь од биш гогцоо хэлбэрээр татагдах учир доголдлыг багасгаж чадах юм байна. Хэдхэн хоногийн өмнө MOSA буюу Монголын Software Association байгуулагдсан талаар дуулсан, мэдээлэл хомс байсан харин энд зарим нэг мэдээллийг олж авлаа. Өмнө нь Буянцогтоо ахын ярьж байснаар гаднаас захиалга авч ажил гүйцэтгэхэд аль ч компаний дотоод хүчин чадал, нэр хангалтгүй, жин дарж чаддаггүй учир захиалгын олдоц төдийлөн муу байсан бол MOSA-г байгуулснаар програм хангамжийн компаниуд нэгдэн, илүү том нэгж болж илүү их зүйлийг гаднаас зулгаах боломжтой болох юм байна. Яг MOSA нь юунаас тогтож байна? Mongolian Outsourcing Software Association биш байгаа? Ямартай ч энэ бол маш зөв санаачлага, одоо атгасан гар шиг нэгдэх л хэрэгтэй, ажиллах нь чухал байна. Хувьдаа маш дэмжиж байгаа. Web 2.0 гэдгийн талаар багагүй хэлэлцэх шив. Тал бүрийн санал, яриа өрнөсөн боловч одоогийн байдлаар яг тийм юмыг Web 2.0 гэж хэлсэн зүйл байхгүй тул зарим нэг тулгуур үзэл санаа болон давуу талуудыг дурдвал: ер нь интерактив буюу AJAX байх хэрэгтэй, сүлжээний ашиглалт бага, ашиглахад маш хялбар, ойлгомжтой гэх мэт. Гэвч хэрэгжүүлэхэд, хийхэд зарим нэг талын хүндрэлүүд гардаг, алдаа гарах магадлал өндөр байдаг тул маш няхуур хийх хэрэгтэй гэнэ.
Аутсорсинг гэдэг зүйл хэзээ нэгэн цагт зогсох уу? Саяхан нэг судалгаа үзэж байхад аутсорсинг хийгээд 3 жил орчмын дараагаас олж авсан давуу тал нь үгүй болж ахиад өөр газар хайх хэрэгтэй болдог гэж байсан. Энэ хандлагаар хэдэн арван жилийн дараа хамаг газар хөгжөөд, хөдөлмөрийн хөлс үнэтэй болохоор яах бол? Хэзээ нэгэн цагт зогсох болов уу? Мэргэжилтнүүдийн чадварыг сайжруулах боловч цалинг хэт өндөр өсгөхгүй байнаар Монголд аутсорсингийн таатай нөхцөлийг бүрдүүлж чадна гэж би үзнэм. Ихэвчлэн эдийн засгийн хэмнэлт хайж аутсорс хийдэг харин монгол хүн 1000 долларын цалин аваад эхлэвэл давуу энэ тал дээр яах бол? Ер нь тэгээд аутсорсинг бидний явах зам мөн үү? Бас монголд боловсрол эзэмших нь хэр үр дүнтэй вэ, багш нар хангалттай байна уу? Ер нь багш хийхийн давуу болоод сул талууд юу байна? Өөрийн мэддэг зүйлийг илүү нарийвчлан бататгадаг давуу талтай болохыг миний бие багш хийж байсан туршлагаасаа олж мэдсэн. Өөр зүйл юу байна? Сайн хүмүүс нь ажиллаад, тааруухан нь ч хаашаа юм гэхдээ сайн бишүүд нь багш хийж байгаа нь боловсон хүчний бодлого алдагдаад байгаа юм биш биз? Магсар маань IPv6 гэдэг зүйлийн талаар бидэнд танилцуулав. Тэрээр 3 сарын хугацаанд сүлжээ гэгч зүйлийг л үзсээр, харсаар, нэгийгээ үзэж нэхий дээлээ тайлалцаж байгаад ирсэн бөгөөд IPv6-г хэрэгжүүлж үзсэн байх юм. IPv6-с маш их илүү гэж хэлж болох мэдээллүүд хасагдсанаар тооцоолол багасч, үүнийг дагаад төхөөрөмжүүдэд ирэх ачаалал багассан юм байна. Жишээ нь пакетийн бүрэн бүтэн байдлыг доод түвшинд даатгаж, бас бус зүйлийг өөр түвшин даатгаснаас ачаа ихээхэн хөнгөрсөн юм байх. Ганбаатарт маш их хэмжээний ном цахим хэлбэрт байгаа, цагийн эрхээр хуучрах гээд байгаа тул хүмүүст нээж, хуваалцахыг хүсч байгаагаа илэрхийлсэн. Удахгүй сервер нээж ажиллуулахаар ярилцсан байгаа, тун удахгүй. За тэгээд хүмүүсийн ярианаас цаг хугацаа өнгөрөх тусам цаг сайхан болж, илүү их боломжийг олгож байгааг гайхах болж. Элдэв уралдаан тэмцээн, тэтгэлэгт хөтөлбөр, мэдээллийн эх сурвалж гэх мэт. Бас LPI сургалтын төвийн талаар багахан ярилцсан. Монголын Нээлттэй Эхийн Санаачлага ТББ-с линукс болоод бусад нээлттэй технологийн талаар сургалт явуулах сургалтын төв нээхээр бэлтгэлээ базааж байгаа боловч уг нь шалгалтанд бэлдэх байтал одоогийн байдлаар ихэнх зүйлийг бүр эхнээс нь заах хүндрэл тулгараад байгаа нь хэнд ч тодорхой билээ. Уг сургалтын төв байгуулахаар мэддэг, чаддаг, мэргэшсэн гэдэг зүйлийн ялгаа бага ч болов тодрох болов уу гэж бодоод байгаа юм. Монголчуудын мэддэг нь гадаадын сонссон гэдэг үгтэй ижил утгатай гэж Тамирын найз хошигносон гэнэ билээ.
Эцэст нь зарим хүмүүсийн хүсэлтийг уламжилбал, ХасБанк нь системийн администратор гэхдээ чаддаг, өмнө нь хийж байсан хүнийг сайн хангамжтай авах юм гэнэ, үүнээс гадна сургууль хаах дөхөж байгаа тул сонирхолтой, өгөөжтэй, ирээдүйтэй дипломын сэдэв санал болгохыг "Холбооны" сургуулиас хүслээ, сэвдүүдийг миний блог дээр сэтгэгдэл болгоод үлдээх эсвэл багцлан блог бичихийг уриалж байна. За тэгээд элдэв сэдвээр ярилцаж, санаа оноогоо хуваалцах, сонссон зүйлээ нэмэх сайхан боломж гэж хувьдаа дүгнэдэж юм.
2007-01-12
Баянаа байна уу ...
Баянаа Японд очоод холбоотой байна гэсэн яасан бэ? Очингуутаа нэг блог бичих болов уу гэж үнэхээр их хүлээлээ, гэвч ... Уг нь гаргаж өгье гэж бодож байсан боловч чадаагүй, уучлаарай. Чи бидэнд үгүйлэгдэж байна, нэг блог бичээч.
2007-01-08
Би юу бичээд байнаа?
Гадаад явснаас ч болсон уу эсвэл юу ч нөлөөлсөн юм сүүлийн үед элдэв зүйлийг бясалгаж толгой тархинд амрах зав гарахгүй байна. Бас тэгээд юу хийгээд байгаа нь мэдэгдэхгүй, гараас гарсан юмгүй байж бас л завгүй, блог ч бичихгүй. Их бясалгаад ингээд байна уу? Хүн өөртөө заавал цаг гаргах ёстой, энэ хугацаандаа өөрийгөө хэн байгаа, хэн болох гэж байгаа болоод юу хүсээд байгаа гэх мэт амьдралын бодлогоо тодорхойлоход зарцуулах ёстой гэдэг. Энэ зарчмаар жаал бясалгалаа, давгүй шүү. Зарим нэг асуултынхаа хариуг илүү тодорхойлж авлаа байна гэж.
Гэртээ нэг орой жаал хүмүүсийн блогийг үзлээ, мэргэжил нэгт андууд маань мэргэжил, ажлынхаа талаар болоод өөрийн мэддэг зүйлсийг хүмүүстэй харамгүй хуваалцсан байх юм, харин миний байж байгаа гэж. Өөрийнхөө бичлэгүүдийн талаар эргэцүүлэн бодоход мэргэжлийнхээ, ажлынхаа талаар төдийлөн бичээгүй бас их хадуурсан байх юм. Одоо мэргэжлийнхээ талаар илүү түлхүү бичихээр шийдэж байна, гэхдээ хадуурах нь тодорхой. Бас дээрээс нь амьдралдаа онцлох зүйлсээ өөртөө тэмдэглэл болгож бичнэ гэж байгаа. Бичээд байнаа. Хэрэв та өөрийн блоггүй бол блог нээж өөрийгөө нээгээрэй, бусаддаа мэддэг мэдээлэл хүргээрэй.
Гэртээ нэг орой жаал хүмүүсийн блогийг үзлээ, мэргэжил нэгт андууд маань мэргэжил, ажлынхаа талаар болоод өөрийн мэддэг зүйлсийг хүмүүстэй харамгүй хуваалцсан байх юм, харин миний байж байгаа гэж. Өөрийнхөө бичлэгүүдийн талаар эргэцүүлэн бодоход мэргэжлийнхээ, ажлынхаа талаар төдийлөн бичээгүй бас их хадуурсан байх юм. Одоо мэргэжлийнхээ талаар илүү түлхүү бичихээр шийдэж байна, гэхдээ хадуурах нь тодорхой. Бас дээрээс нь амьдралдаа онцлох зүйлсээ өөртөө тэмдэглэл болгож бичнэ гэж байгаа. Бичээд байнаа. Хэрэв та өөрийн блоггүй бол блог нээж өөрийгөө нээгээрэй, бусаддаа мэддэг мэдээлэл хүргээрэй.
UBP 2007.1
Өнөөдөр MUUG дээр Unix Beer Party-гаа зарлачихлаа, сонирхосон хүмүүс хүрэлцэн ирээрэй. Нээрээ энэ сард UBP маань нэг ой хүрч байгаа юм байна, жилийн өмнө 2006 оны 1-р сарын 5-ны пүрэв гарагт 19 цагаас "Modern Nomads"-д болж байсансан. Үүнээс гадна хэдэн бодол байнаа.
Бүтэн жилийн турш UBP-г ерөнхийд нь зохион байгуулаад явлаа, олон хүмүүстэй уулзлаа, олон найзуудтай боллоо, мэдлэг туршлагаа ч тэлээд бас дээрээс нь сайхан амралт болж өгдөг. Гэтэл зарим хүмүүс UNIX гэдэг нэрнээс нь сүрдээд бас яг ямар зүйл байдгийг нь мэдэхгүй болоод ирдэггүй байх юм. Анх юникс төст үйлдлийн систем хэрэглэдэг, сонирходог хүмүүст чиглэн хийж байсан боловч одоо зөвхөн юникс гэлгүй тал бүрийн нээлттэй технологи, хамтран ажиллах, ирээдүйн чиг хандлагын талаар хэлэлцэхээс гадна туршлага, мэдлэгийг маш ихээр солилцож байгаа. Тэгээд ч бие барилгүй сайхан чөлөөтэй ярилцаж байхын тулд шар айраг гэгч зүйлийг хачирлан оруулж, илүү чимж өгсөн. Гэтэл хүмүүс зөвхөн сисадминууд уулздаг, зөвхөн тэрнийхээ талаар л ярилцдаг гэж бодоод үргээд байдаг байх юм. Тэгэхээр яалтай вэ? Ер нь ЮНИКС гэсэн тодорхойлолтыг гээх үү? Open Beer Party байвал болж байгаа биз? Альваа зүйл цаг үеээ дагаж байнга хувьсан өөрчлөгдөж байдаг, энэ нь дайрч байна уу? Ямартаа ч сүүлийн үед "ЮНИКС" гэсэн тодотголгүй хүмүүсээр хүрээгээ тэлж, элдэв шинэ технологийн талаар хэлэлцэхээс гадна туршлага хуваалцаж, нэг нэгдээ дэм болж байна. Та ч гэсэн ирж бидэнтэй танилцаж, өөрийн бодож санаж явдаг зүйлийг олонд дуулгаж, бас тэгээд хамтран ажилламааргүй байна уу? Таныг бид урьж байна, гэхдээ ганц болзол бий. Та өөрийн гаргасан зардлыг бүрэн хариуцах ёстой, ердөө л энэ.
Энэ удаад ч бас халуухан болж магад шиг байна шүү. Вэб 2.0 гэгч зүйлийн талаар хэлэлцэх санал ирсэн, сонирхолтой, бас бусад хүмүүс сонирхолтой юу ярих бол гэхээс тэсч чадахгүй байна шүү. 10-ны лхагва гарагт 19 цагаас "Их Монгол"-д уулзацгаая, бид ширээн дээрээ бяцхан хөөрхөн оцон шувуу байрлуулсан байх болно. Та хэнийг ч таньдаггүй байсан санаа зовох хэрэггүй шүү, бүгд л анх бие биенийгээ таньдаггүй байсан, харин одоо өөр, цаашид ч өөр болох болно.
ТА БҮХЭНТЭЙ УУЛЗАХЫГ ТЭСЭН ЯДАН ХҮЛЭЭНЭ
Бүтэн жилийн турш UBP-г ерөнхийд нь зохион байгуулаад явлаа, олон хүмүүстэй уулзлаа, олон найзуудтай боллоо, мэдлэг туршлагаа ч тэлээд бас дээрээс нь сайхан амралт болж өгдөг. Гэтэл зарим хүмүүс UNIX гэдэг нэрнээс нь сүрдээд бас яг ямар зүйл байдгийг нь мэдэхгүй болоод ирдэггүй байх юм. Анх юникс төст үйлдлийн систем хэрэглэдэг, сонирходог хүмүүст чиглэн хийж байсан боловч одоо зөвхөн юникс гэлгүй тал бүрийн нээлттэй технологи, хамтран ажиллах, ирээдүйн чиг хандлагын талаар хэлэлцэхээс гадна туршлага, мэдлэгийг маш ихээр солилцож байгаа. Тэгээд ч бие барилгүй сайхан чөлөөтэй ярилцаж байхын тулд шар айраг гэгч зүйлийг хачирлан оруулж, илүү чимж өгсөн. Гэтэл хүмүүс зөвхөн сисадминууд уулздаг, зөвхөн тэрнийхээ талаар л ярилцдаг гэж бодоод үргээд байдаг байх юм. Тэгэхээр яалтай вэ? Ер нь ЮНИКС гэсэн тодорхойлолтыг гээх үү? Open Beer Party байвал болж байгаа биз? Альваа зүйл цаг үеээ дагаж байнга хувьсан өөрчлөгдөж байдаг, энэ нь дайрч байна уу? Ямартаа ч сүүлийн үед "ЮНИКС" гэсэн тодотголгүй хүмүүсээр хүрээгээ тэлж, элдэв шинэ технологийн талаар хэлэлцэхээс гадна туршлага хуваалцаж, нэг нэгдээ дэм болж байна. Та ч гэсэн ирж бидэнтэй танилцаж, өөрийн бодож санаж явдаг зүйлийг олонд дуулгаж, бас тэгээд хамтран ажилламааргүй байна уу? Таныг бид урьж байна, гэхдээ ганц болзол бий. Та өөрийн гаргасан зардлыг бүрэн хариуцах ёстой, ердөө л энэ.
Энэ удаад ч бас халуухан болж магад шиг байна шүү. Вэб 2.0 гэгч зүйлийн талаар хэлэлцэх санал ирсэн, сонирхолтой, бас бусад хүмүүс сонирхолтой юу ярих бол гэхээс тэсч чадахгүй байна шүү. 10-ны лхагва гарагт 19 цагаас "Их Монгол"-д уулзацгаая, бид ширээн дээрээ бяцхан хөөрхөн оцон шувуу байрлуулсан байх болно. Та хэнийг ч таньдаггүй байсан санаа зовох хэрэггүй шүү, бүгд л анх бие биенийгээ таньдаггүй байсан, харин одоо өөр, цаашид ч өөр болох болно.
ТА БҮХЭНТЭЙ УУЛЗАХЫГ ТЭСЭН ЯДАН ХҮЛЭЭНЭ
2007-01-05
Моби гэж ...
Сүүлийн үед Мобиком маань доголдоод хачин байна шүү, уг нь ... Миний бие анхнаасаа Мобикомын үйлчилгээг сонгон хэрэглэсээр ирсэн бөгөөд учир шалтгаанаа өгүүлье.
Хамгийн анх угаасаа сонголт байгаагүй улмаас сонгосон байх, мэдээж хэд хэдэн удаа солих боломж байсанч Skytel болоод CDMA-с яаагаад ч юм үнэхээр харшилтай болоод сольж байсангүй. Гэхдээ бусдын адил Моби мөлжиж байна, үнэ өндөр байна гэсэн хэвээр. Ажил хийдэг байхад ажлаас Мобигийн дараа төлбөрт дугаар олгож төлбөрийг нь төлдөг болсноор утсаар мэссэж бичих биш харин ярих гэдэг зүйлд амтшсан юм. Сүүлд ажлаас гарч дугаар хураагдсанаар дугаараа солих, цаашлаад үйлчилгээгээ солих том шалтаг болсон ч бас л Мобидоо үнэнч үлдсэн яагаад?
Би Мобиг сонгов. Skytel-г туршиж үзэхийг хэд хэдэн хүн санал болгосон боловч өмөх шалтгааны улмаас сонголтын шагсаалтанд огт байхгүй боловч өөр нэг сонголт нэмэгдсэн байсан нь Unitel. Өөрийн гэсэн дугааргүй байхдаа буюу 6-р сарын сүүлээр ажлаар Испани улсыг зорьсон бөгөөд тэр хойгуур Unitel-н үйлчилгээ эхэлж билээ. Оновчтой, зөв сонголт хийх санаатай вэб рүү нь ороод л үйлчилгээнд эргэлзээ төрөв. Ихэнх зүйлс нь зурагаар хийсэн боловч нөгөөх нь бүүдгэр, томруулах тусам улам бүрсийнэ гэж. Уг нь шинээр гарч ирж байгаа, их өрсөлдөөнөөр гарч ирэх болохоор бүх зүйлийг төгс хийнэ гэж бодож байсан маань үгүй байж. Цааш сонголт хийхэд хэрэгцээтэй мэдээлэл хайсан боловч олигтой зүйлс олдсонгүй, олдсон нь бүрсгэр зураг. Холбоо барих ч билүү санал сэтгэгдэл ч билүү булан руу нь ороод үнийн санал бас вэб дээр шүүмжлэх зүйлсийг бичээд илгээсэн боловч өнөөг хүртэл хариу байхгүй. Ашигладаггүй бол тэр буланг яваад хаячихмаар юм. Гэтэл Мобигийн вэб дээрх нэг алдааны талаар захидал бичихэд цаг ч хүрэхгүй хугацаанд хариу ирж, уг алдааг зассан байсан нь миний сэтгэлийг үнэхээр хөдөлгөсөн. Ингээд би 9911UNIX гэсэн дугаарыг сонгож хэрэглэх болсон.
Би зөв сонголт хийсэн. Саяхан Филиппин явах болж гар утсаа авч явахаар шийдэв. 2222 гээд лавлах утас руу залгаад гар утас маань тэнд ажиллах эсэх талаар асууж байгаад санамсаргүй утсаа тасалчихав. Харин нэх удалгүй танихгүй дугаараас дуудлага ирж "Та Манилад утсаа ашиглаж болно" гэснээр гар утсаа авч явж хэдий жаахан үнэтэй боловч гэрийнхэнтэйгээ, найз охинтойгоо байнга холбоотой байсан. Техникийн дэвшил бас зөвхөн Мобигийн үзүүлж байгаа үйлчилгээ. Бээжинд ч гар утсаа барьсан. Өмнө ч Куала-Лампурт явж байхад ингэж байсан. Үүнээс гадна Системийн Администраторуудын Чуулга Уулзалтанд ивээн тэтгэгч хайж явахад илүү дутуу чирэгдэлгүйгээр нааштайгаар шийдвэрлэж өгсөн, тусласан. Миний уулзсан газрууд "манайд ямар ашигтай вэ" гэх мэт зүйл асууж байхад Моби "нийгэмд өгөх ашиг тус" гэж асууж байсан юм. Тэгээд ч биднээс авч байгаа энэ их мөнгөнөөсөө нийгмийн сайн сайхны төлөө чамгүй их зүйл хийсэн, хийж байгаа бас хийх ч болно гэж бодож байна. Гэхдээ л үнэтэй хэвээрээ байгаа :).
Хамгийн анх угаасаа сонголт байгаагүй улмаас сонгосон байх, мэдээж хэд хэдэн удаа солих боломж байсанч Skytel болоод CDMA-с яаагаад ч юм үнэхээр харшилтай болоод сольж байсангүй. Гэхдээ бусдын адил Моби мөлжиж байна, үнэ өндөр байна гэсэн хэвээр. Ажил хийдэг байхад ажлаас Мобигийн дараа төлбөрт дугаар олгож төлбөрийг нь төлдөг болсноор утсаар мэссэж бичих биш харин ярих гэдэг зүйлд амтшсан юм. Сүүлд ажлаас гарч дугаар хураагдсанаар дугаараа солих, цаашлаад үйлчилгээгээ солих том шалтаг болсон ч бас л Мобидоо үнэнч үлдсэн яагаад?
Би Мобиг сонгов. Skytel-г туршиж үзэхийг хэд хэдэн хүн санал болгосон боловч өмөх шалтгааны улмаас сонголтын шагсаалтанд огт байхгүй боловч өөр нэг сонголт нэмэгдсэн байсан нь Unitel. Өөрийн гэсэн дугааргүй байхдаа буюу 6-р сарын сүүлээр ажлаар Испани улсыг зорьсон бөгөөд тэр хойгуур Unitel-н үйлчилгээ эхэлж билээ. Оновчтой, зөв сонголт хийх санаатай вэб рүү нь ороод л үйлчилгээнд эргэлзээ төрөв. Ихэнх зүйлс нь зурагаар хийсэн боловч нөгөөх нь бүүдгэр, томруулах тусам улам бүрсийнэ гэж. Уг нь шинээр гарч ирж байгаа, их өрсөлдөөнөөр гарч ирэх болохоор бүх зүйлийг төгс хийнэ гэж бодож байсан маань үгүй байж. Цааш сонголт хийхэд хэрэгцээтэй мэдээлэл хайсан боловч олигтой зүйлс олдсонгүй, олдсон нь бүрсгэр зураг. Холбоо барих ч билүү санал сэтгэгдэл ч билүү булан руу нь ороод үнийн санал бас вэб дээр шүүмжлэх зүйлсийг бичээд илгээсэн боловч өнөөг хүртэл хариу байхгүй. Ашигладаггүй бол тэр буланг яваад хаячихмаар юм. Гэтэл Мобигийн вэб дээрх нэг алдааны талаар захидал бичихэд цаг ч хүрэхгүй хугацаанд хариу ирж, уг алдааг зассан байсан нь миний сэтгэлийг үнэхээр хөдөлгөсөн. Ингээд би 9911UNIX гэсэн дугаарыг сонгож хэрэглэх болсон.
Би зөв сонголт хийсэн. Саяхан Филиппин явах болж гар утсаа авч явахаар шийдэв. 2222 гээд лавлах утас руу залгаад гар утас маань тэнд ажиллах эсэх талаар асууж байгаад санамсаргүй утсаа тасалчихав. Харин нэх удалгүй танихгүй дугаараас дуудлага ирж "Та Манилад утсаа ашиглаж болно" гэснээр гар утсаа авч явж хэдий жаахан үнэтэй боловч гэрийнхэнтэйгээ, найз охинтойгоо байнга холбоотой байсан. Техникийн дэвшил бас зөвхөн Мобигийн үзүүлж байгаа үйлчилгээ. Бээжинд ч гар утсаа барьсан. Өмнө ч Куала-Лампурт явж байхад ингэж байсан. Үүнээс гадна Системийн Администраторуудын Чуулга Уулзалтанд ивээн тэтгэгч хайж явахад илүү дутуу чирэгдэлгүйгээр нааштайгаар шийдвэрлэж өгсөн, тусласан. Миний уулзсан газрууд "манайд ямар ашигтай вэ" гэх мэт зүйл асууж байхад Моби "нийгэмд өгөх ашиг тус" гэж асууж байсан юм. Тэгээд ч биднээс авч байгаа энэ их мөнгөнөөсөө нийгмийн сайн сайхны төлөө чамгүй их зүйл хийсэн, хийж байгаа бас хийх ч болно гэж бодож байна. Гэхдээ л үнэтэй хэвээрээ байгаа :).
LPIC-1 авлаа
Өнгөрөгч оны 12-р сарын 4-нөөс 15-ны хооронд Филиппиний Манила гэх бүсэд оршид Күйсон гэх хотод линукс администрац хэрхэн хийх талаар сургалтанд сууж, шалгалт өгөөд ирсэн билээ. Уг сургалт болоод шалгалт нь линуксын тархацаас үл хамааран линуксын мэдлэгийг шалгах дэлхийд дээгүүрт ордог Linux Professional Institute байгууллагын хамгийн эхний түвшний шалгалтанд байлаа. Сургалтанд хамрагдах хүмүүст доод тал нь нэг жил линукстай ажилласан байх шаардлагыг тавьж байсан ба хоёр долоо хоногийн хугацаанд мэдвэл зохих сэдвүүдийг "шурт хийлгэсэн" гэж хэлж болно. Анхандаа гайхаж байсан боловч сүүлд нь ийнхүү шалгуур тавьсан учрыг ойлгож авсан. Үнэхээр тэр их сэдвүүдийг нарийвчлан үзэх боломжгүй харин сэргээх л боломжтой байсан юм.
Үнэндээ би сургалтанд сууж байхдаа бараг хичээл хийхгүй, анхаарахгүй зөвхөн чихээрээ сонссон болж, хааяа нэг лавлан асуун сууж байсан болохоор шалгалт өгчөөд их айж, бантаж, ичиж үнэхээр хачин байлаа. Хэдий хичээл дээр хичээл хийхгүй боловч орой буудалдаа очоод зарим нэг тест бөглөж, ном харна. Гэвч хэрэв тэнцэхгүй бол хичээлээ анхаарч байхгүй яав гэж өөртөө харамсаж, шанална тэгээд ч өдий олон жил линукс ашигласан, хүмүүс асуувал юу гэж хариулна гэж бодохоос үнэхээр ичиж үхмээр санагдаж хэцүү байсан үеүүд ингэж нэг дуусдаг юм байна, тэгээд нэг юм Филиппин улсыг зорьсон зорилго маань биелдэг байжээ. Одоо би LPIC-1 зэрэгтэй боллоо, энэ зэрэгт бэлтгэх сургалтыг явуулж болох эрхтэй боллоо, ямар ч байсан линуксын анхан шатны мэдлэгтэй гэдгээ баталж чадлаа. Тайвшир Дөлөө, айдгаа авдартаа хийчлээ ш дээ, гэхдээ цаашид давах даваа олон, хийж бүтээх ажил их байгаа гэдгийг мартаж болохгүй шүү. Нээрээ бидний анд Баянаа бас нэг юникс гэхдээ бүр аюулгүй байдлын сертификат авсан байсан шүү. Түүнд баяр хүргээрэй.
Ямар нэг үеийг давахын тулд хоёр шалгалт өгөх ёстой. Жишээ нь, хэрэв 1-р үеийнх бол 101 болон 102 шалгалтуудыг өгнө. Аль нэг дээр нь бүдрэх юм бол батламж авахгүй л болов уу. Хэрэв та өөрийгөө үнэхээр линукс мэддэг, ажиллаж чадна гэж бодож байгаа бол ийм төрлийн шалгалт өгөөд үзээрэй, батлаарай.
Шинэ оноо ч давгүй эхэлж байна шүү. Амжилт
Үнэндээ би сургалтанд сууж байхдаа бараг хичээл хийхгүй, анхаарахгүй зөвхөн чихээрээ сонссон болж, хааяа нэг лавлан асуун сууж байсан болохоор шалгалт өгчөөд их айж, бантаж, ичиж үнэхээр хачин байлаа. Хэдий хичээл дээр хичээл хийхгүй боловч орой буудалдаа очоод зарим нэг тест бөглөж, ном харна. Гэвч хэрэв тэнцэхгүй бол хичээлээ анхаарч байхгүй яав гэж өөртөө харамсаж, шанална тэгээд ч өдий олон жил линукс ашигласан, хүмүүс асуувал юу гэж хариулна гэж бодохоос үнэхээр ичиж үхмээр санагдаж хэцүү байсан үеүүд ингэж нэг дуусдаг юм байна, тэгээд нэг юм Филиппин улсыг зорьсон зорилго маань биелдэг байжээ. Одоо би LPIC-1 зэрэгтэй боллоо, энэ зэрэгт бэлтгэх сургалтыг явуулж болох эрхтэй боллоо, ямар ч байсан линуксын анхан шатны мэдлэгтэй гэдгээ баталж чадлаа. Тайвшир Дөлөө, айдгаа авдартаа хийчлээ ш дээ, гэхдээ цаашид давах даваа олон, хийж бүтээх ажил их байгаа гэдгийг мартаж болохгүй шүү. Нээрээ бидний анд Баянаа бас нэг юникс гэхдээ бүр аюулгүй байдлын сертификат авсан байсан шүү. Түүнд баяр хүргээрэй.
Ямар нэг үеийг давахын тулд хоёр шалгалт өгөх ёстой. Жишээ нь, хэрэв 1-р үеийнх бол 101 болон 102 шалгалтуудыг өгнө. Аль нэг дээр нь бүдрэх юм бол батламж авахгүй л болов уу. Хэрэв та өөрийгөө үнэхээр линукс мэддэг, ажиллаж чадна гэж бодож байгаа бол ийм төрлийн шалгалт өгөөд үзээрэй, батлаарай.
Шинэ оноо ч давгүй эхэлж байна шүү. Амжилт
2007-01-03
Шинэ ондоо ихийг бүтээцгээе
Өнгөрсөн он бидний хувьд шинэ санаачлага, ажил бүтээлээр дүүрэн байлаа. Мөн улирагч оны хамгийн гол зүйл нь бид бүгдээрээ илүүтэйгээр санал бодлоо хуваалцаж, нэг нэгийгээ дэмжиж, хамтран ажиллаж эхэлсэн явдал болов уу. Үүний дүнд анхны Linux InstallFest, Системийн Администраторуудын Анхдугаар Чуулга Уулзалт, Програм хангамжийн эрх чөлөөний өдөр гэх мэт олон нийтийн арга хэмжээнүүдийг зохион байгуулж чадлаа. Цаашид ч бүр илүүг хийж бүтээж чадна бид.
Гүнээ хүндэтгэсэн:
Сүхбаатарын Дөлмандах
Монголын Нээлттэй Эхийн Санаачлага ТББ-ын тэргүүн
liMNux - Монголын Линукс Хэрэглэгчдийн Бүлгийн ахлагч
Гүнээ хүндэтгэсэн:
Сүхбаатарын Дөлмандах
Монголын Нээлттэй Эхийн Санаачлага ТББ-ын тэргүүн
liMNux - Монголын Линукс Хэрэглэгчдийн Бүлгийн ахлагч
2006-12-25
UBP 12-р сарын талаар ...
Энэ сарын UBP маань уламжлалт өдрөөсөө ондоо өдөр бас ондоо газар болж өнгөрсөн. Баянаа болон бусад хүмүүсийн санал тавьсанаар долоо хоногоор хойшлуулав, харин Их Монгол уушин газар үнийн шинэ журам мөрдөж байсан тул өөр газар орохоос өөр аргагүй болж бид хэдийн утсыг мэддэг, холбоо барьж чаддаг хэдхэн хүн цугларлаа. Ерөнхийдөө их цомхон боловч идэвхитэй хүмүүс цугларч мэтгэлзсэнээр ихэнх хүмүүс цагаа мартан нэг мэдэхэд шөнө дунд болсон байв. Их олон зүйлсийг хаман авч хэлэлцсэнийг энд товч сийрүүлье.
Хойшлуулах болсон шалтгаан нь Үнэнбат бид 2 байсан бөгөөд бусад маань хол газрын болоод аян замын сониноос дуулах гэсэн биз. Бид хоёр линукс администраторын сургалтанд суухаар хоёр долоо хоногийн хугацаатайгаар Филиппин улсыг зорьсон билээ. Уг сургалт нь уламжлал болон зохион байгуулагддаг бөгөөд гол зорилго нь аль нэг линукс нийлүүлэгчээс үл хамаарах линуксын мэдлэг, чадварыг шалган батламжлах LPI сертификатын сургалтыг явуулах сургагч багш бэлдэх юм. Ингээд бид хоёр НҮБ-ийн дэмжлэгтэйгээр хоёр долоо хоногийн турш сургалтанд хамрагдаж, холбогдох шалгалтыг өгсөн боловч одоогийн байдлаар хариу ирээгүй байна. Мөн бид ийм төрлийн сургалт чухал болохыг мэдэрч линуксын сургалтын төв, цаашлаад уг шалгалтанд бэлдэх төв нээхээр зорин ажиллаж байгаа билээ. Дэмжээрэй.
Мэдээллийн технологийнхны гэсэн тодотголтой нэгэн шинэ жил бидний ярианы гадуур үлдэж чадаагүй юм. Урд өдөр нь болсон басхүү хэдэн хүн маань оролцсон байсан тул төрсөн сэтгэгдэл бас бусад зүйлсийн талаар ярилцлаа. Ер нь сонсоод байхнээ энэ шинэ жилийн талаар шүүмж маш их байна. МТ гэж байж шилдэг програм хангамж, шийдэл, үйл явдал, ололт гэх мэт бүтээлч ажлуудыг шалгаруулахын оронд бидэнтэй бидэнгүй хөгжиж байдаг чухал бус зүйлсийг шалгаруулсан нь олон хүний бухимдлыг төрүүлж байна. Зарим хүмүүс зүгээр наймаачдыг шагнасан, нүдээ олоогүй олон шагнал болон бас хар цагаан хэрээний талаар хэлэлцэж байна лээ. Миний хувьд Буянцогтоо ахыг дэмжиж байсан боловч санал авах системийн хувьд гажигтай байсны улмаас санал өгч чадсангүй.
Бидний урт удаан хугацаанд хэлэлцэж буй нэр томъёо, түүний орчуулгын асуудлууд. Гөө мөн ч олон удаа ярьж байна даа, өөр зуураа хэлэлцээд байдаг яг жинхэнэ хэл шинжлэлийн хүмүүс нь тоодоггүй ээ. Тэднийхээ анхаарлыг хэрхэн татах талаар надад нэг санаа бий. Ер нь олонхийн саналаар орчуулах, монгол үг байх нь зөв гэх боловч үгийн сонголт, оноолт дээр санал зөрөлдөөн гарч байгааг нэг тийш болгох цаг болсон, гэхдээ хүчээр биш эвээр, нэгдлээр.
Ер нь уламжлал ёсоор бас сэдвээсээ хадуурч өөр сэдвийг хамран ярих нь олонтаа. Энэ удаад анагаахын салбараас хоёр оролцогч байсан болоод ч тэр үү анагаахын талаар мэдлэгээ басгүй зузаатгаад авсан шүү. Вирусын үүсгэгчтэй өвчин бүрэн эдгэрнэ гэж байдаггүй гэнэ харин нян бол устана. ДОХ энэ тэр гээд олон ч юм ярьсан доо.
Эдгээр зүйлсийн талаар тусгайлан блог бичих бодол бий тул дээр цухасхан дурдаад өнгөрлөө. Ирэх онд UBP маань нэг ой хүрч том болох гэж байна, санаж сэдэж буй ажлууд ч цөөнгүй. Бүгдээрээ нэгдэцгээе, бүтээцгээе.
Хойшлуулах болсон шалтгаан нь Үнэнбат бид 2 байсан бөгөөд бусад маань хол газрын болоод аян замын сониноос дуулах гэсэн биз. Бид хоёр линукс администраторын сургалтанд суухаар хоёр долоо хоногийн хугацаатайгаар Филиппин улсыг зорьсон билээ. Уг сургалт нь уламжлал болон зохион байгуулагддаг бөгөөд гол зорилго нь аль нэг линукс нийлүүлэгчээс үл хамаарах линуксын мэдлэг, чадварыг шалган батламжлах LPI сертификатын сургалтыг явуулах сургагч багш бэлдэх юм. Ингээд бид хоёр НҮБ-ийн дэмжлэгтэйгээр хоёр долоо хоногийн турш сургалтанд хамрагдаж, холбогдох шалгалтыг өгсөн боловч одоогийн байдлаар хариу ирээгүй байна. Мөн бид ийм төрлийн сургалт чухал болохыг мэдэрч линуксын сургалтын төв, цаашлаад уг шалгалтанд бэлдэх төв нээхээр зорин ажиллаж байгаа билээ. Дэмжээрэй.
Мэдээллийн технологийнхны гэсэн тодотголтой нэгэн шинэ жил бидний ярианы гадуур үлдэж чадаагүй юм. Урд өдөр нь болсон басхүү хэдэн хүн маань оролцсон байсан тул төрсөн сэтгэгдэл бас бусад зүйлсийн талаар ярилцлаа. Ер нь сонсоод байхнээ энэ шинэ жилийн талаар шүүмж маш их байна. МТ гэж байж шилдэг програм хангамж, шийдэл, үйл явдал, ололт гэх мэт бүтээлч ажлуудыг шалгаруулахын оронд бидэнтэй бидэнгүй хөгжиж байдаг чухал бус зүйлсийг шалгаруулсан нь олон хүний бухимдлыг төрүүлж байна. Зарим хүмүүс зүгээр наймаачдыг шагнасан, нүдээ олоогүй олон шагнал болон бас хар цагаан хэрээний талаар хэлэлцэж байна лээ. Миний хувьд Буянцогтоо ахыг дэмжиж байсан боловч санал авах системийн хувьд гажигтай байсны улмаас санал өгч чадсангүй.
Бидний урт удаан хугацаанд хэлэлцэж буй нэр томъёо, түүний орчуулгын асуудлууд. Гөө мөн ч олон удаа ярьж байна даа, өөр зуураа хэлэлцээд байдаг яг жинхэнэ хэл шинжлэлийн хүмүүс нь тоодоггүй ээ. Тэднийхээ анхаарлыг хэрхэн татах талаар надад нэг санаа бий. Ер нь олонхийн саналаар орчуулах, монгол үг байх нь зөв гэх боловч үгийн сонголт, оноолт дээр санал зөрөлдөөн гарч байгааг нэг тийш болгох цаг болсон, гэхдээ хүчээр биш эвээр, нэгдлээр.
Ер нь уламжлал ёсоор бас сэдвээсээ хадуурч өөр сэдвийг хамран ярих нь олонтаа. Энэ удаад анагаахын салбараас хоёр оролцогч байсан болоод ч тэр үү анагаахын талаар мэдлэгээ басгүй зузаатгаад авсан шүү. Вирусын үүсгэгчтэй өвчин бүрэн эдгэрнэ гэж байдаггүй гэнэ харин нян бол устана. ДОХ энэ тэр гээд олон ч юм ярьсан доо.
Эдгээр зүйлсийн талаар тусгайлан блог бичих бодол бий тул дээр цухасхан дурдаад өнгөрлөө. Ирэх онд UBP маань нэг ой хүрч том болох гэж байна, санаж сэдэж буй ажлууд ч цөөнгүй. Бүгдээрээ нэгдэцгээе, бүтээцгээе.
2006-12-21
Шинэ Blogger гарчээ
Ирэх замдаа Бээжинд хэд хонохдоо цахим ертөнцөөс золтой л тасарчихсангүй. Интернэт байхгүй, шинэ соргог мэдээ байхгүй. Оройдоо компьютераа асааж хэдэн юм уншиж, тэмдэглэж бас нэг гарын авлага бичиж эхэлснийгээ явуулах янзтай боловч залхуу хүрнэ гэж жигтэйхэн. Гэхдээ л бага багаар явуулаад байх шинжтэй.
Гэртээ ирсэн талаараа блог бичих гээж Blogger Beta руу ортол өмнө харж байснаас арай өөр зүйл гарч ирсэнд их гайхав. Та шинэ буюу Google данс ашиглах уу эсвэл хуучнаа ашиглах уу гэнэ. Өмнө нь Бетагаар нь орохоор зөвхөн шинэ нь харин бета биш дээр хуучин данс ашигладаг байсан юм. Ихэд гайхаад вэб хаягийг харвал http://www.blogger.com гэнэ. Цаашлаад үзвэл туршилтын шатандаа явж байсан шинэ Blogger маань тогтвортой хувилбарт шилжиж, хүн бүхэн ашиглах боломжтой болжээ. За тэгээр шинээр орж байгаа боломжуудын талаар өмнө нь олон хүн бичиж байсан болохоор энд илүүц зүйл яриад юу гэхэв.
Хэрэв та хуучин данстай бол http://help.blogger.com/bin/answer.py?answer=42660&topic=9083 хаягаас хэрхэн шинэ рүү шилжих талаар үзээрэй. Хэн ч байсан шинэ хувилбарын талаар Шинэ онцлогууд хаягаас үзээрэй.
Гэртээ ирсэн талаараа блог бичих гээж Blogger Beta руу ортол өмнө харж байснаас арай өөр зүйл гарч ирсэнд их гайхав. Та шинэ буюу Google данс ашиглах уу эсвэл хуучнаа ашиглах уу гэнэ. Өмнө нь Бетагаар нь орохоор зөвхөн шинэ нь харин бета биш дээр хуучин данс ашигладаг байсан юм. Ихэд гайхаад вэб хаягийг харвал http://www.blogger.com гэнэ. Цаашлаад үзвэл туршилтын шатандаа явж байсан шинэ Blogger маань тогтвортой хувилбарт шилжиж, хүн бүхэн ашиглах боломжтой болжээ. За тэгээр шинээр орж байгаа боломжуудын талаар өмнө нь олон хүн бичиж байсан болохоор энд илүүц зүйл яриад юу гэхэв.
Хэрэв та хуучин данстай бол http://help.blogger.com/bin/answer.py?answer=42660&topic=9083 хаягаас хэрхэн шинэ рүү шилжих талаар үзээрэй. Хэн ч байсан шинэ хувилбарын талаар Шинэ онцлогууд хаягаас үзээрэй.
Би гэртээ ирчлээ ...
12-р сарын 4-ний өдөр гэрээсээ, эх орноосоо хүний газар эрдэм сурахаар гарсан билээ. 16 хоногийн дараа гэртээ ирлээ. Гэрээ, хуучин амьдралаа санасан гэж жигтэйхэн. Сингэнэсэн сэрүүн агаар, үл ялиг бээрхүүлэх хүйтэн агаар гээд бүх юм гоё, сайхан. Би Монголдоо хайртай, өвөлд нь ч гэсэн хайртай. Хэхэ. Хэдхэн хоног явчаад их юм болж байнаа, бүр удаан явбал яах юм болоо.
Эцэст нь хүний газарт чамгүй юм үзлээ, бодлоо. Энд, бидэнд хийх юм зөндөө байна гэдгийг л илүү ихээр мэдэрлээ. Цаашид блогоороо та бүхэнтэй хуваалцах болно. Аан нээрээ өнөөдөр чинь 19 цагаас Их Монголд Unix Beer Party-тай, очиж сайхан чалчиж өгнөө. Хүмүүсээ ирээрэй :).
Эцэст нь хүний газарт чамгүй юм үзлээ, бодлоо. Энд, бидэнд хийх юм зөндөө байна гэдгийг л илүү ихээр мэдэрлээ. Цаашид блогоороо та бүхэнтэй хуваалцах болно. Аан нээрээ өнөөдөр чинь 19 цагаас Их Монголд Unix Beer Party-тай, очиж сайхан чалчиж өгнөө. Хүмүүсээ ирээрэй :).
2006-12-15
PHP-д итгэж нь болох уу?
Сая уншиж байхнээ PHP-н аюулгүй байдлын багийн гишүүн төслийг орхиж байгаагаа мэдэгдээд, басхүү шалтгаануудаа дурджээ. Мэдэгдээд 6 сар болж байгаа цох хүртэл байх юм гэнэ цаана чинь, бас аюулгүй цох илрэхлээр зарлахгүй харин засчихаад зарладаг тул ихэнх хөгжүүлэгчид нь цох засахдаа их хойрго ханддаг бололтой. Өчигдөр бас уншиж байсан чинь PHP-н лицензийн зарим заалт Нээлттэй Эхийн Тодорхойлолтод нийцдэггүй, ер нь нээлттэй эхийн програм хангамж мөн үү гэсэн байсан. Угаас би PHP-д сүжигтэй биш, бас дээрээс нь ийм мэдээлэл цацагдаад ер нь их бүрхэг байна шүү. Гэтэл өнөөдөр чинь хүн бүр шахуу PHP сураад бүр сонирхогчдын нэгдэл хүртэл байгуулагдсан шүү дээ. PHP-д итгэж болох юу болов уу даа? Java, Python, Ruby гээд олон сонголт байна, арай илүү дэвшилттэйг нь сонгоцгоох уу даа бүгдээрээ.
Stefan Esser-н гарсан талаар мэдээ http://www.heise-security.co.uk/news/82500.
Stefan Esser-н гарсан талаар мэдээ http://www.heise-security.co.uk/news/82500.
Bye bye blobs ...
blob гэдэг нь үйлдлийн системийн цөмд орших хаалттай, хоёртын код гэсэн үг. Зарим нээлттэй эхийн үйлдлийн системийн хөгжүүлэгчид blob-г цөмд оруулахыг зөвшөөрч байсан боловч уг хаалттай кодыг нийлүүлэгчээс өөр хэн ч удирдаж чадахгүй тул үйлдлийн системийн тогтворгүй болгож байсан удаа цөөнгүй. Гэвч OpenBSD ганцаараа blob гэгч зүйлээс ангид байж ирсэн, тэр чигээрээ үлдэх байх. Харин саяхан линукс хөгжүүлэгчид 2008 оны 1-р сараас эхлэн blob-г огт зөвшөөрөхгүй байхаар шийд гаргаад анхааруулах мэдээг цөмд хийж өгчээ. Blob нь GPL болон тэдний зохиогчийн эрхийг зөрчиж байна, бас тогтворгүй байдал үүсгэж байгаа болохоор ингэж шийдсэн байх нь. Өмнө OpenBSD blob-н эсрэг тэмцдэг байсан боловч нийт зах зээлд эзлэх жин бага тул төдийлөн амжилтанд хүрч байгаагүй, харин энэ алхам юунд хүргэх бол? Харж л байя.
Эхийг http://groups.google.com/group/fa.linux.kernel/msg/49660a7178833ef1 хаягаас үзнэ үү.
Эхийг http://groups.google.com/group/fa.linux.kernel/msg/49660a7178833ef1 хаягаас үзнэ үү.
Удахгүй очлоо доо
Энд 4-ний өдөр ирсэн нэг л мэдсэн чинь буцах өдөр маань их ойртчихсон, "харих уу" гээд хаалгыг минь тогшиж байх юм. Энд ч халуун байна шүү, Монголдоо очиж жаал даарах юмсан. Хэсэг байж байгаад бас хүйтнээс залхана даа. Гол зорилго маань линукс администраторын сургалтанд суух, дараа нь LPIC1 шалгалт өгөх байсан бол саяхан шалгалтаа өгчихлөө, харин одоо хариуг нь хүлээх л үлдлээ дээ. Ер нь дажгүй өгсөн гэж бодож байгаа ч, давахгүй бол онигоонд орно гэж бодохоор сэтгэл нэг л хэцүү.
Маргааш өглөө маш эрт босоод эндээс 5 цагийн зайтай нэг газар очиж далайд сэлнэ. За тэгээд бараг нэг судалгааны багтай явна очоод нөгөө шумбадаг төхөөрөмж энэ тэрд сууж үзэх юм шиг байна лээ, бас өөрөө ч шумбах гэж оролдоно доо. Бага байхад л бассейнд явж хальт сэлж сурсан, эрийн цээнд хүрснээс хойш ч бараг сэлээгүй шиг байна шүү. За тэгээд эрэг хавиар нь гүйж, жаахан наран шарах гээд үзнэ дээ. Энд их гоё юмаа, таалагдаж байга халуунаас бусад нь, гэвч гэр бүл минь, найз охин маань намайг хүлээж байгаа, тэдэн рүүгээ очихоор яарч байна.
Нөгөөдөр өглөө эндээс гараад, Бээжингээр орж бас хэд хоночоод удахгүй Монголдоо очно доо. Тэгээд бас болоогүй маргааш нь Unix Beer Party-тай. Дуртай сэдвээрээ ярилцаад л, шинэ хүмүүстэй танилцаад л UBP маань ч сайхан шүү. Юникс, линукс сонирходог, Баянааг мэддэг хүмүүстээ түүнийг сайхан гаргаж өгье гээд уриалчихъя. Аягүй бол өнөөх чинь Бээжинд интернэт хайгаад, олоод ахиад блог бичнэ шүү.
Маргааш өглөө маш эрт босоод эндээс 5 цагийн зайтай нэг газар очиж далайд сэлнэ. За тэгээд бараг нэг судалгааны багтай явна очоод нөгөө шумбадаг төхөөрөмж энэ тэрд сууж үзэх юм шиг байна лээ, бас өөрөө ч шумбах гэж оролдоно доо. Бага байхад л бассейнд явж хальт сэлж сурсан, эрийн цээнд хүрснээс хойш ч бараг сэлээгүй шиг байна шүү. За тэгээд эрэг хавиар нь гүйж, жаахан наран шарах гээд үзнэ дээ. Энд их гоё юмаа, таалагдаж байга халуунаас бусад нь, гэвч гэр бүл минь, найз охин маань намайг хүлээж байгаа, тэдэн рүүгээ очихоор яарч байна.
Нөгөөдөр өглөө эндээс гараад, Бээжингээр орж бас хэд хоночоод удахгүй Монголдоо очно доо. Тэгээд бас болоогүй маргааш нь Unix Beer Party-тай. Дуртай сэдвээрээ ярилцаад л, шинэ хүмүүстэй танилцаад л UBP маань ч сайхан шүү. Юникс, линукс сонирходог, Баянааг мэддэг хүмүүстээ түүнийг сайхан гаргаж өгье гээд уриалчихъя. Аягүй бол өнөөх чинь Бээжинд интернэт хайгаад, олоод ахиад блог бичнэ шүү.
2006-12-14
Төгрөг зарсан түүхүүд
Он гарсаар би чинь Малайз, Испани бас Филиппин гээд 3 улсаар яваад үзчихэж. Энэ болгондоо монгол төгрөгөөрөө басгүй наймаа хийчихсэн байх юм. Сүүлд бодоход их сонин санагдаад байгаа юм.
- Анх Малайзад явж байгаад зочид буудалдаа юуны ч билээ мөнгө төлөх хэрэг гартал надад байсан ренгит (тэдний мөнгө) хүрсэнгүй ээ. Зөвхөн 100 долларын дэвсгэртүүд байсан тул тэрүүгээрээ худалдаа хийх гэтэл бүгдийг нь солино тэгээд тэндээс чинь авна гэх юм. Буцах тулчихсан байсан тул тэдний мөнгө надад хэрэг болох нь юу л бол. Яах учраа олохгүй зогсож байтал хамт хуралд суусан хэдэн Япончууд явж байна, тэгээд юу болсон талаар асуудахад явдал учрыг өчлөө. Гэтэл тэд харин тэд миний дэлгээд тавьчихсан байсан төгрөгүүдийг маань худалдаж авах санал тавьж өөрийн өртгөөс өндөр үнээр авч нар гаргаж билээ. Мэдээж зарахдаа бас сурталчилгаа, таниулах ажил хийнэ л дээ. Хэхэ.
- Испанид улны хэлбэртэй зайрмаг идэхээр далайн эрэг дээрх мухлаг руу очлоо. 2 евро тул нөгөө хэдэн зоосыг нь олох гэж хэтэвчээ ухаж байхад өлөн нүдтэй худалдагч нь өөр мөнгөн тэмдэгт байгааг харчихсан бололтой сонирхоё гэж байна. Түүнд 20тын дэвсгэртээ үзүүлж, босоо монгол үсгийнхээ талаар болон бусад зүйлсийн талаар таниулж жаахан ярьж зогслоо. Тэгтэл нөгөөх маань үнийг нь сонирхоод худалдаж авъя гэж байна, харин би 2хон евро центээр яах ч юм билээ шууд л зайрмагаар тулчихъя гэсэн санал тавьлаа. Манай хүн эргэлзээд л, тээнэглэзээд л зогсоод байх юм, бас л миний явах цаг тулчихсан яаруу явж байсан тул зайрмагны үнийг төлөөд явах гэтэл өнөөх маань наймааг тохирч 20 төгрөгөөр 2 еврогийн зайрмаг надад худалдав. Их өндөр нугалж өгсөн байгааз?
- Линукс системийн администраторын сургалтанд Филиппинд ирээд, нисэх буудлаас зочид буудал руу иртэл таксинд төлөх мөнгө цох дутав. Дутсан ч юу байхав өнөөх нь бүхэл мөнгө задлахгүй, харин бидний задгай мөнгө хүрэхгүй. 50 песо буюу 1 ам. доллар л дутсан. Яаж ч ухаад байдаггүй, шөнө болсон байсан болохоор мөнгө задлах хүн олддоггүй ээ. Өмнөхийн адил төгрөгөөр наймаа хийх гэж үзлээ. Гэвч цоо шинэ 100тын дэвсгэрт байдаг гэтэл нөгөө жолоож маань яг үнийг нь тааруулж солилцоо хийнэ гэх юм. Тэгэхлээр нь наадах чинь 1 доллар гарантай болно, ингээд болъё тэгэх үү гэтэл ухайн тас зөвшөөрч төгрөгийг маань аваад одов.
Ингэж хилийн дээс давах бүртээ төгрөгөөс наймаа хийчихсэн байдаг. Ингэж улсын мөнгөн тэмдэгтийг гадаадад гаргаж зарах нь зөв болов уу? Сонин санагдаад байдаг юм шүү энэ асуудал. Эсвэл шалихгүй мөнгө болохоор зүгээр ч юм уу?
- Анх Малайзад явж байгаад зочид буудалдаа юуны ч билээ мөнгө төлөх хэрэг гартал надад байсан ренгит (тэдний мөнгө) хүрсэнгүй ээ. Зөвхөн 100 долларын дэвсгэртүүд байсан тул тэрүүгээрээ худалдаа хийх гэтэл бүгдийг нь солино тэгээд тэндээс чинь авна гэх юм. Буцах тулчихсан байсан тул тэдний мөнгө надад хэрэг болох нь юу л бол. Яах учраа олохгүй зогсож байтал хамт хуралд суусан хэдэн Япончууд явж байна, тэгээд юу болсон талаар асуудахад явдал учрыг өчлөө. Гэтэл тэд харин тэд миний дэлгээд тавьчихсан байсан төгрөгүүдийг маань худалдаж авах санал тавьж өөрийн өртгөөс өндөр үнээр авч нар гаргаж билээ. Мэдээж зарахдаа бас сурталчилгаа, таниулах ажил хийнэ л дээ. Хэхэ.
- Испанид улны хэлбэртэй зайрмаг идэхээр далайн эрэг дээрх мухлаг руу очлоо. 2 евро тул нөгөө хэдэн зоосыг нь олох гэж хэтэвчээ ухаж байхад өлөн нүдтэй худалдагч нь өөр мөнгөн тэмдэгт байгааг харчихсан бололтой сонирхоё гэж байна. Түүнд 20тын дэвсгэртээ үзүүлж, босоо монгол үсгийнхээ талаар болон бусад зүйлсийн талаар таниулж жаахан ярьж зогслоо. Тэгтэл нөгөөх маань үнийг нь сонирхоод худалдаж авъя гэж байна, харин би 2хон евро центээр яах ч юм билээ шууд л зайрмагаар тулчихъя гэсэн санал тавьлаа. Манай хүн эргэлзээд л, тээнэглэзээд л зогсоод байх юм, бас л миний явах цаг тулчихсан яаруу явж байсан тул зайрмагны үнийг төлөөд явах гэтэл өнөөх маань наймааг тохирч 20 төгрөгөөр 2 еврогийн зайрмаг надад худалдав. Их өндөр нугалж өгсөн байгааз?
- Линукс системийн администраторын сургалтанд Филиппинд ирээд, нисэх буудлаас зочид буудал руу иртэл таксинд төлөх мөнгө цох дутав. Дутсан ч юу байхав өнөөх нь бүхэл мөнгө задлахгүй, харин бидний задгай мөнгө хүрэхгүй. 50 песо буюу 1 ам. доллар л дутсан. Яаж ч ухаад байдаггүй, шөнө болсон байсан болохоор мөнгө задлах хүн олддоггүй ээ. Өмнөхийн адил төгрөгөөр наймаа хийх гэж үзлээ. Гэвч цоо шинэ 100тын дэвсгэрт байдаг гэтэл нөгөө жолоож маань яг үнийг нь тааруулж солилцоо хийнэ гэх юм. Тэгэхлээр нь наадах чинь 1 доллар гарантай болно, ингээд болъё тэгэх үү гэтэл ухайн тас зөвшөөрч төгрөгийг маань аваад одов.
Ингэж хилийн дээс давах бүртээ төгрөгөөс наймаа хийчихсэн байдаг. Ингэж улсын мөнгөн тэмдэгтийг гадаадад гаргаж зарах нь зөв болов уу? Сонин санагдаад байдаг юм шүү энэ асуудал. Эсвэл шалихгүй мөнгө болохоор зүгээр ч юм уу?
2006-12-13
Нээлттэй эх гэдэг чинь ...
Хувьдаа Нээлттэй Эхийн Тодорхойлолтыг эх хэл дээрээ орчуулаад олонд хүргэвэл хүмүүс нээлттэй эхийн програм хангамж гэж юу болох талаар ойлголттой болж, тодорхой хэмжээнд дэмжээд басхүү хамтарч ажиллана гэж итгэж байсан боловч бас тийм биш бололтой. Орчуулга эхлэхээс өмнө хэн нэгэн орчуулсан байх вий гэж хайлт хийсэн боловч дутуудуулжээ, гэхдээ бас тийм орчуулга байдаг гэдгийг таг мартчихсан байгаа юм даа(сүүлд хараад санасан хэхэ). Гол асуудал нь нээлттэй эх гэдэг нь зөвхөн програм хангамж болоод эх кодоос гадна оюуны өмч, патент, зохиогчийн эрх, лиценз гэж юу болох талаарх бага сага ойлголтыг шаарддаг. Өчигдөр Огоогоос өөрийн орчуулсан нээлттэй эхийн тодорхойлолтыг уншсан эсэхийг асуухад дажгүй санагдсан боловч зарим нэг зүйлсийн талаар мэдэхгүй болохоор хэсэг зүйлсийг төдийлөн ойлгоогүй болохоо хэллээ. Иймийн учир дээрх зүйлсийн талаар өөрийн уншиж мэдсэн зүйлсээсээ хуваалцахаар шийдлээ.
Оюуны өмчийг хараар тайлбарлах юм бол булчингаараа бус оюун ухаанаараа бий болгосон өмчийг эсвэл санааг хэлж байгаа юм. Үүнийг ШБОС буюу шинэ бүтээл, оновчтой санаа ч гэж хүмүүс хэлдэг, таны оюун санаанд бүтсэн бүх зүйл л таны оюуны өмч билээ. Утаагүй зуух, шаталт сайн нүүрс хийх санаа гээд юу ч байж болно. Ингээд бас болчихгүй та өөрийн оюуны бүтээлийг хамгаалахын тулд тодорхой байгууллагад очиж бүртгүүлж гэрчилгээ гардах ёстой. Монголын хувьд бол Оюуны Өмчийн Хороонд. Таныг санаагаа аваачмагц тань шууд гэрчилгээ гаргаад өгөхгүй тэд ШБОС гэж юу вэ гэдэг зүйлийн тодорхойлолтод нийцсэн, өмнө бүртгэгдсэн ижил төрлийн өмч байгаа эсэхийг шалгаж байж болно. За ингээд та шинэ, оновчтой санаагаа бүртгүүлж гэрчилгээ авснаар патент гэгч зүйлийн эзэмшигч болж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл патент гэж зүйлийг бодит биш хийсвэр санаанд олгодог бөгөөд та өөрийн энэхүү өмчөө хэрхэн үнэлэх тань таны өөрийн дур гээд Иргэний Хуульд заачихсан байгаа. 1000000 доллар гээд дээшээ хараад хэвтчихсэн ч болно, тэгээд таны нэхсэн мөнгийг роялти буюу оюуны өмч ашигласны төлбөр гэж нэрлээд байх шиг байгаа юм. Харин альваа санааг гарт баригдаж нүдэнд үзэгдэх бүтээл болгосон тохиолдолд тухайн бүтээл дээрээ зохиогчийн эрх авна. АНУ-ын жишгээр (миний ойлгосон) альваа бүтээл гармагцаа ямар нэг бүртгэл шаардлагагүйгээр зохиогчийн эрх нь хамгаалагддаг, харин Монгол Улсын хувьд би судалж үзээгүй байна. Жишээ нь, дээр хэлсэн зуухны төрөл, нүүрсний жор, ном, дууны үг, дууны шүлэг, програм хангамж гэх мэт яг тэр бас ийм гээд заачих зүйл. Гэвч зохиогчийн эрхээр хамгаалагдсан бүтээлийг танигдахгүйгээр өөрчилж чадвал өөрийн тань бүтээл болно :). Энд тодорхой хэмжээ хязгаар байдаг шиг байгаам. Гэхдээ хэн нэгэн танд мөнгө төлж өмч эсвэл бүтээл урлуулж байгаа тохиолдолд мөнгө төлсөн хүний өмч болох нь олонтаа. Мэдээж хэн нэгэн бүтээл хийгээд, түүнийгээ хамгаалчихаад өөртөө хадгалаад байхгүй бусдад ашиглуулах ёстой. Санааны хувьд дээр хэлсэн харин бүтээлийн хувьд зохиогчийн эрх эзэмжигч нь лицензээр дамжуулан худалдан авагчид тодорхой хэмжээнд эрх болоод үүрэг хүлээлгэж болно. Лиценз нь танд эрх олгож ч болно таны эрхийг хааж ч болно. Өөрөөр хэлбэл та энэ програм хангамжийг ингэж болно харин тэгж болохгүй гэсэн заалтууд. Дээрх оюуны өмчлөл болон зохиогчийн эрх нь тодорхой хугацаанд хамгаалагдах боловч хугацаа дуусмагц нийтийн эзэмшлийн болдог.
Нээлттэй эхийн гэх тодотголтой програм хангамж нь нээлттэй эхийн тодорхойлолтын шаардлагуудыг хангасан зохиогчийн эрх эзэмшигчээс хэрэглэгчид эрхийг дамжуулж буй лицензээр тодорхойлогддог. Жишээлбэл, эх код нээлттэй байх ёстой, өөрчлөлт хийх боломжтой байх ёстой, хэнд ч өгч болдог байх ёстой, хэн нэгний гадуурхах ёсгүй гээд л. Нээлттэй эхийн тодорхойлолтоос болоод ч тэр үү нээлттэй эхийн лиценз нь таны эрхийг хязгаарлахаасаа илүү таны юу хийх боломжтойг зааж өгсөн байдаг. Ер нь хуулийнд л хоригоогүй л бол юу ч хийж болдог шүү дээ :D. Одоогийн байдлаар 50 гаран ийм лиценз байна гэж байгаа боловч түгээмэл ашиглагддаг нь гарт багтана. Дээрх зүйлсийг Монгол Улсын хуулинд хэрхэн заасан талаар судалж байгаад илүү тодорхой, албан ёсны нийтлэл бичнээ тэгж байгаа(хэзээ нь тодорхойгүй). Одоо харин та Нээлттэй Эхийн Тодорхойлолтыг уншаад үзээрэй. Танд хэр ойлгомжтой байна?
Оюуны өмчийг хараар тайлбарлах юм бол булчингаараа бус оюун ухаанаараа бий болгосон өмчийг эсвэл санааг хэлж байгаа юм. Үүнийг ШБОС буюу шинэ бүтээл, оновчтой санаа ч гэж хүмүүс хэлдэг, таны оюун санаанд бүтсэн бүх зүйл л таны оюуны өмч билээ. Утаагүй зуух, шаталт сайн нүүрс хийх санаа гээд юу ч байж болно. Ингээд бас болчихгүй та өөрийн оюуны бүтээлийг хамгаалахын тулд тодорхой байгууллагад очиж бүртгүүлж гэрчилгээ гардах ёстой. Монголын хувьд бол Оюуны Өмчийн Хороонд. Таныг санаагаа аваачмагц тань шууд гэрчилгээ гаргаад өгөхгүй тэд ШБОС гэж юу вэ гэдэг зүйлийн тодорхойлолтод нийцсэн, өмнө бүртгэгдсэн ижил төрлийн өмч байгаа эсэхийг шалгаж байж болно. За ингээд та шинэ, оновчтой санаагаа бүртгүүлж гэрчилгээ авснаар патент гэгч зүйлийн эзэмшигч болж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл патент гэж зүйлийг бодит биш хийсвэр санаанд олгодог бөгөөд та өөрийн энэхүү өмчөө хэрхэн үнэлэх тань таны өөрийн дур гээд Иргэний Хуульд заачихсан байгаа. 1000000 доллар гээд дээшээ хараад хэвтчихсэн ч болно, тэгээд таны нэхсэн мөнгийг роялти буюу оюуны өмч ашигласны төлбөр гэж нэрлээд байх шиг байгаа юм. Харин альваа санааг гарт баригдаж нүдэнд үзэгдэх бүтээл болгосон тохиолдолд тухайн бүтээл дээрээ зохиогчийн эрх авна. АНУ-ын жишгээр (миний ойлгосон) альваа бүтээл гармагцаа ямар нэг бүртгэл шаардлагагүйгээр зохиогчийн эрх нь хамгаалагддаг, харин Монгол Улсын хувьд би судалж үзээгүй байна. Жишээ нь, дээр хэлсэн зуухны төрөл, нүүрсний жор, ном, дууны үг, дууны шүлэг, програм хангамж гэх мэт яг тэр бас ийм гээд заачих зүйл. Гэвч зохиогчийн эрхээр хамгаалагдсан бүтээлийг танигдахгүйгээр өөрчилж чадвал өөрийн тань бүтээл болно :). Энд тодорхой хэмжээ хязгаар байдаг шиг байгаам. Гэхдээ хэн нэгэн танд мөнгө төлж өмч эсвэл бүтээл урлуулж байгаа тохиолдолд мөнгө төлсөн хүний өмч болох нь олонтаа. Мэдээж хэн нэгэн бүтээл хийгээд, түүнийгээ хамгаалчихаад өөртөө хадгалаад байхгүй бусдад ашиглуулах ёстой. Санааны хувьд дээр хэлсэн харин бүтээлийн хувьд зохиогчийн эрх эзэмжигч нь лицензээр дамжуулан худалдан авагчид тодорхой хэмжээнд эрх болоод үүрэг хүлээлгэж болно. Лиценз нь танд эрх олгож ч болно таны эрхийг хааж ч болно. Өөрөөр хэлбэл та энэ програм хангамжийг ингэж болно харин тэгж болохгүй гэсэн заалтууд. Дээрх оюуны өмчлөл болон зохиогчийн эрх нь тодорхой хугацаанд хамгаалагдах боловч хугацаа дуусмагц нийтийн эзэмшлийн болдог.
Нээлттэй эхийн гэх тодотголтой програм хангамж нь нээлттэй эхийн тодорхойлолтын шаардлагуудыг хангасан зохиогчийн эрх эзэмшигчээс хэрэглэгчид эрхийг дамжуулж буй лицензээр тодорхойлогддог. Жишээлбэл, эх код нээлттэй байх ёстой, өөрчлөлт хийх боломжтой байх ёстой, хэнд ч өгч болдог байх ёстой, хэн нэгний гадуурхах ёсгүй гээд л. Нээлттэй эхийн тодорхойлолтоос болоод ч тэр үү нээлттэй эхийн лиценз нь таны эрхийг хязгаарлахаасаа илүү таны юу хийх боломжтойг зааж өгсөн байдаг. Ер нь хуулийнд л хоригоогүй л бол юу ч хийж болдог шүү дээ :D. Одоогийн байдлаар 50 гаран ийм лиценз байна гэж байгаа боловч түгээмэл ашиглагддаг нь гарт багтана. Дээрх зүйлсийг Монгол Улсын хуулинд хэрхэн заасан талаар судалж байгаад илүү тодорхой, албан ёсны нийтлэл бичнээ тэгж байгаа(хэзээ нь тодорхойгүй). Одоо харин та Нээлттэй Эхийн Тодорхойлолтыг уншаад үзээрэй. Танд хэр ойлгомжтой байна?
Subscribe to:
Posts (Atom)