СПАМ-тай тэмцсээр л ...

Одоогоос бараг 2 жилийн өмнө компанийхаа өөрийн серверийг ажилд оруулахаар, ингэхдээ нэлээн сайн зүйл гараасаа гаргахаар багагүй хугацаанд суусан юм. Өмнө сервер нэлээн олон удаа тавьж байсан ч энэ удаад ахиад дор хаяж жил гар хүрэхгүй, болвол бүр 3 жил оролдоод байхааргүй гэж бодож тооцоолох, судлах шаардлага гарав. Аюулгүй байдал, найдвартай, тогтвортой ажиллагаа гээд аль болох байж болох бүх эрсдэл, боломжуудыг тооцохыг хичээж байв. Магад дараа оролдсон ч, асуудал гарсан ч тийм ч том бус байхыг бас битүүхэн хүсч байв.

Серверээ "хусуулж" байсан туршлага, бас интернэтээрэ буй үй түмэн зөвлөлгөөнүүдийн дагуу серверийн эхний тохиргоог хийж дуусав. Хамгийн их анхаарсан нь нөгөө лайтай цахим шуудангийн сервер. СПАМ гэж юу болох, ямар зорилготой, яаж түгээгддэг тэгээд хэрхэн хамгаалах талаар нэлээн судалсан боловч маш их юм дутуу байсныг нэлээн хожуу олж мэдсэн юм.

Серверээ тавьсанаас хойш бараг 6 сарын турш үндсэн ажил маань серверийн логийг харж суух болж хувирав. Судалж судалж, бөөн юм болж тавьсан СПАМ-ын эсрэг хамгаалалтыг маань СПАМ улайн цайн даваад ороод ирнэ. Ямар СПАМ байсныг нь, яагаад даваад ороод ирснийг нь бас яаж хамгаалах талаар судалсаар бараг хагас жилийн дараа маш олон технологиудыг зөв хослуулан хэрэглэж байж хаах боломжтой юм байна гэдгийг олж мэдсэн. Гэхдээ л миний албан хаяганд 2 сардаа нэг СПАМ ирээд байгаа шүү.

Өнгөрсөн амралтын өдрүүдээр сервер дээрээ үйлчилгээ хийж өнжив. Учир нь 2 жилийн өмнө нэлээн үр ашигтай, зөв мэт санагдаж байсан системийн шийдэл маань тийм ч оновчтой бус, үнэхээр давуу тал болохгүй байгаа нь харагдаж эхлэв. Тиймээс серверийнхээ бүтэц зохион байгуулалтыг шинэчлээд, завсараар нь цахим шуудангийнхаа серверийг Ubuntu 8.04 рүү шилжүүлэх ажил хийв. Ингэхдээ СПАМ-ын маань хамгаалалт үнэхээр зөв байж уу, өнөөдөр сайжруулах юм юу байна гэдгийг бас нягталж үзээд, бас л ганц нэг хоног лог ширтэж суув. Ганц нэг сайжруулах зүйл байна, гэхдээ ерөнхийдөө дажгүй шүү. Сервер дээрээ жаал жуул юм хийх гэхээр хуучин систем, удахгүй шинэчлэнэ гэж бодоод төдийлөн анхаарахгүй байсан юм. Одоо сайхан шинэ системтэй болсон болохоор шинэ технологи нэвтрүүлнээ....

Молом гэсэн ...

Drupal дээр блогоо хөтлөж эхэлснээс хойш ер нь СПАМ-дуулж байснаа сайн санахгүй байх чинь. Гэтэл сүүлийн хэдэн хоногт viagra энэ тэр гээд элдэв юм үлдээгээд байх болж. Энэ нь мэдээж хэн нэгэн биш харин автоматжуулсан програмуудын хийдэг ажил. Хэдийгээр урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ аваагүй ч оройтоогүй байна. Ингээд хамгаалах аргуудын талаар багахан судалж байгаад Mollom гэсэг үйлчилгээг сонголоо. Нээрээ Молом гээд хүний нэр шиг ч юм шиг хэхэ. Миний блог том хэмжээтэй биш бас СПАМ нь хүнд асуудал биш учир үнэгүй хувилбарыг ашиглаж байна, үнэтэй нь овоо үнэтэй юм байна. Сэтгэгдэл бичих нь өмнөхөөсөө арай илүү ажиллагаатай болсон байх, гэхдээ элдэв онцгүй зүйлүүдээс хамгаалах гэж ингэж байгааг ойлгоорой. Нээрээ вэб хөгжихийн хэрээв вэбийн СПАМ ч бас асуудал болж байна шүү...

CAPTCHA ба SPAM

Сүүлийн хэдэн долоо хоногийн турш Undelivered Mail Returned to Sender гэсэн гарчигтай захидлууд намайг үнэхээр залхааж байна. Шалтгааныг нь харвал бараг бүгд домэйн олдсонгүй, тийм хэрэглэгч байхгүй гэсэн байх юм. Яагаад ирээд байгааг нь тодруулбал миний хариуцдаг нэг томоохон сервер дээр нэлээн олон вэб байрлах бөгөөд тэрэнд шинээр бүртгүүлсэн хүмүүст зориулсан, зарим нь бүр яах гэж яваад байгааг нь мэдэхгүй тийм юмнууд байх юм. Хамгийн хачирхалтай нь бүртгүүлэхдээ хачин нэр тавиад байдаг, байхгүй хаягууд өгсөн байна. Үүнийг автоматжуулсан програмууд л хийж байна гэж тааж байгаа. Зарим өдөр хэдэн арваараа ирэх эдгээр захидлууд намайг үнэхээр залхааж, хамаг уурыг минь барж байна.

Интернэт болон вэбийн хөгжлийн явцад автоматжуулсан програмууд вэбд бүртгүүлэх, вэбийг хэрэггүй хогоор дүүргэх гэх мэт асуудлууд нь маш хурцаар тавигдах болсон. Учир нь ойлгогдохгүй, хачин сонин зүйлээр дүүрчихсэн вэбийг зөндөө харж байсан байх. Энэ асуудлыг шийдэх үүднээс CHAPTCHA гэх технологийг үүсгэсэн байна. CAPTCHA нь дэлгэцэн дээр зөвхөн хүн ойлгож уншихаар текст бүхий зургийг дэлгэцэн дээр гаргах бөгөөд хажууд нь байрлах нүдэнд дээрх үгийг текстийг оруулнаар таныг хүн болохыг баталгаажуулдаг. Хэдийгээр энэ арга нь хүнээс нэмэлт ажиллагаа шаардах боловч мэдээллийг "хог"-ноос ялгаж өгдгөөрөө ач тустай юм. Хэдийгээр сүүлийн үед эвдэгдээд байгаа боловч үүнээс илүүг нь одоогоор олоогүй л байна. Одоо вэб сервер дээрх вэбүүддээ хэрэгтэй гэвэл CAPTCHA-тай бүртгэл явуулж, хэрэггүй нэгнийхийг нь бүртгэлийг нь хааж орхивол таарна.

Саяхан бас миний хариуцдаг нэг сервер дээр байрлах нэг хаяганд харж байтал хэдэн зуун захидал ирээд байгааг нь ихэд гайхал төрүүлж байв. Бас хамгийн хачирхалтай нь хамаг СПАМ-ын эсрэг хамгаалалтуудыг даваад чөлөөтэй орж ирээд байх юм. Шалгаад үзтэл нөгөө байгууллагын маань вэб дээр санал хүсэлт авах маягт байсан ба тэр нь ямар нэг байдлаар CAPTCHA болон бусад технологи ашиглаагүйн улмаас автоматжуулсан зүйлс ингэж их ирж байсныг тогтоосон. Бүр минут тутамд бараг л арван захидал ирж байсан гээч.

СПАМ-ын талаар хэдэн тоо

Sophos-ын судалгаагаар 2008 оны эхний 3 сард дэлхий нийтэд илгээгдсэн нийт цахим захидалын 92.3 хувь нь СПАМ байжээ. Өдөрт дунжаар 23,300 шинэ СПАМ-ын вэб сайт нэмэгддэг өөрөөр хэлбэл 3 секунд тутамд нэг гэсэн үг. Үнэхээр аймшигтай өсч байгаа биз, гэвч устгаж байгаа нь хэд бол? Хамгийн их СПАМ тараадаг орнуудыг АНУ- Орос болон Турк улсууд манлайлж буй юм байна. Турк гэхдээ маш хурдацтай дээшилж байгаа. Монгол маань нийт интернэтийн хэрэглэгчдийн тоо нь цөөхөн болохоор энэнд дорвитой хувь нэмэр оруулж чадахгүй байгаа ч худалч хүнд бараг бүх компьютер ямар нэг хэмжээгээр вирустсэн, энэхүү СПАМ-ын сүлжээнд өчүүхэн ч болов хувь нэмрээ оруулдаг гэж боддог. Ийм болохоор оны дараахан Микомынхон гадаад руу гарсан 25 портыг хаасан байх. Энэхүү өсөн нэмэгдэж буй манай мэдээллийн технологийн хэрэглээг хэрхэн эрүүлжүүлэх талаар ICT мэйлинг листэд ярилцаж байсан ч одоогоор зогсонги байдалд орсон байна. Гэхдээ ямар нэг шийдэл, үр дүнд хүрээгүй хэвээр ... Гэхдээ СПАМ үнэхээр толгойн өвчин болоод байгаатай хэн ч санал нийлэх байх.