OLPC төсөл цомхолгол хийжээ

Буурай, хөгжиж буй орнуудын хүүхэд залуусийг хамгийн хямд зардлаар технологитой танилцуулах, ашиглах боломж олгох зорилгоор байгуулагдаж байсан OLPC төсөл маань эхний зорилгодоо ч хүрч 200$ үнэ бүхий бяцхан тооцоолох төрөөхөмжийг програм хангамжийн хамт зохион бүтээсэн. Бага насны хүүхдүүд хэрэглэхдээ өөрийгөө гэмтээхгүй байх аюулгүй ажиллагааны талаас ихээхэн анхаарснаас гадна, цэнэг сайн барьдаг, програм хангамжууд нь хүүхдийн боловсролд ашиглахад нэн тохиромжтой зэрэг нэлээн олон давуу талуудыг агуулж байгаа. Энэхүү төхөөрөмжөө дэлхийн буурай, хөгжиж буй орнуудад зарсны дотор манай Монгол Улс ч орж байгаа. "Хүүхэд Бүрт Компьютер" гэх төслийн хүрээнд манайхан 20000 ширхэгийг авахаар болсон ба одоогийн байдлаар 10000 нь л орж ирсэн мэдээлэл байна. Ирсэн хэдийгээ яасан талаар тодорхой мэдээлэл байхгүй бас төслийн ажил нь санхүүжилт болон бусад шалтгаануудын улмаас төдийлөн ахиц дэвшил гараагүй гэж харагдахаар байгаа. Манайхан авсан хэдийнхээ ашгийг сүртэй гаргаж чадаагүй байдал дэлхийн санхүүгийн хямрал төслийн толгой нэгжийг дайрч, үүний улмаас тал ажилчдаа халах шийдвэр гаргажээ. Бас болоогүй үлдсэн хэдийнхаа цалинг ч буруулсан байх юм. Бүр буурай хөгжилтэй орнуудад "үнэгүй" өгөхийг зорьж буйгаа ч дурдсан байна. Хэдийгээр зохион байгуулалтын хувьд нэлээн өөрчлөлт орсон ч хөгжиж буй орнуудад зөөврийн тооцоолуур хүргэх зорилгодоо тууштай байх болно гэдгээ мэдэгдсэн байна. Arstechnica өмнөхийн адилаар маш давгүй нийтлэл гаргасан байна,эндээс уншаарай. Энэхүү зохион байгуулалтын өөрчлөлт нь "Хүүхэд Бүрт Компьютер" төсөлд хэрхэн нөлөөлөх бол?

OLPC төслийн хамт олонтой уулзав

OLPC буюу хүүхдийн нөүтбүүк төслийнхөн манай линукс сонирхогч залуустай уулзах хүсэлт гаргасны дагуу өнгөрсөн баасан гарагт хэсэг залуус уулзаж төслийн явц, бэрхшээл гээд олон зүйлийн талаар ярилцлаа. Тэнд төслийн удирдагч Elana болон техникийн туслалцаа үзүүлэхээр Tyler, Chris нар ирсэн байсан юм. Хамгийн гайхалтай нь тэнд очоод би хүүхдүүдэд очиход бэлэн болсон монгол хэл дээрх ногоон компьютерүүдийг харлаа. Chris гээд залуу нь өмнө манайд 2 жил амьдарсан гээд монголоор ойлгодог, ярьдаг залуу орчуулгад ихээхэн үүрэгтэй оролцсон бололтой, харин Tyler маань Chris-ийн тусламжтай ихэнх техникийн асуудлыг шийдэлцээд явж байсан байх юм. Бас бус хүмүүс нэлээн оролцсон гэж байсан. Цомхон бөгөөд чадварлаг баг нягт уялдаатай ажиллахаар ямар их ажлыг бүтээж болдгийн жишээ байх.

Харин хамгийн том бэрхшээл нь монгол талын төслийн ахлагч гэсэн шүү. Нөгөө хүн нь төслийг сайн зохион байгуулж чадаагүйгээс болж санхүүжилт саатахаас авахуулаад олон бэрхшээл учирч байгаа ба хамгийн гол нь 9-р сарын 1-нд бэлэн болсон нөүтбүүк маань хүүхдүүддээ очиж амжихгүй болж байх шиг байна гэсэн. Бас боловсрол, нээлттэй эхийн програм хангамжийн талаар хангалтгүй мэдлэгтэй гэж шүүмжилж байсан. Тэр хүний муугийнх биш харин зүгээр л нээлттэй эхийн програм хангамжийн бидэнд олгож буй боломж, хэрхэн ажиллах хамгийн гол нь гадаадын төсөлтэй яаж ажиллах туршлагагүй л байгаа байх. Яг үнэндээ бидний дунд нээлттэй эхийн програм хангамж хэрхэн хөгжиж, хэрхэн хамтран ажиллаж, хэрхэн шийдвэр гаргаад, яаж амьдралаа залгуулах талаар мэдлэгтэй хүн хуруу дарам цөөхөн гэдэгт би эргэлзэхгүй байна. Гэхдээ л монголын хойч үед тус болохоор ирсэн байхад асууж байгаад сайн туслаад, дэмжээд өгч болмоор. Энэ монголчуудын нэрэлхүү занг уу.

Энд ажиллаж байгаа хэдэн мэргэжилтнүүд тун удахгүй нутаг буцах юм байна. Тэдний дараагаар ажлыг хариуцан явуулах нэг програм хангамжийн, нэг техник хангамжийн бас нэг туслах гээд гурван хүн бэлтгэж байгаа. Энэ гурван залуу л хорин мянган компьютерүүдийг Монгол Улс даяар суурилуулж, гарсан техникийн асуудлуудыг шийдэж авна гэсэн. Би тэдний талаар сайн мэдэхгүй, гэхдээ тэд энэ ажлын хаана нь ч хүрэхгүй гэдгийг мэдэж байна. Тун удахгүй монголын линукс хэрэглэгчдийн бүл 20000-р нэмэгдэнэ, тэд хөөрхөн бяцхан дүү нар минь байх болно. Линукс сонирхогч, хэрэглэгч залуус бид урьд өмнөхөөсөө илүү хамтран ажиллаж нэг нэгнийгээ туслаж, дэмжихийн хажуугаар эдгээр бяцхан линуксиддаа ч ихийг сурч мэдэж, хорвоог танихад нь туслах хэрэгтэй. Бүгдээрээ дахин хүчээ нэгтгэцгээе.

OLPC уулзалт

Бид бүхний хүүхдийн нөүтбүүк гэдэг нэрээр андахгүй One Laptop Per Child төслийн монгол дахь талынхан манай линукс сонирхогч, хэрэглэгчидтэй танилцаж, уулзаж, энэхүү төслийнхөө талаар танилцуулах, хэрхэн ажиллах талаар зааж өгөхийг хүссэн юм. Мэдээж энэхүү төсөл нь линуксыг ашигладаг ба одоогийн байдлаар Fedora 6 ашиглаж байгаа, харин шинэ хувилбартаа Fedora 9 рүү шилжүүлэх юм гэсэн. Олон үг эс нуршин маргааш буюу баасан гарагийн 17 цагт Сүхбаатарын талбайн баруун талд байрлах Budweiser-ын үүдэнд уулзалдахаар болсон шүү. Хаана суухаа тогтоогүй байгаа болохоор өөр тийш очиж болзошгүй тул цагаа бариарай. Хэрэв та линукс сонирходог, хэрэглэдэг, цаашлаад OLPC төсөлд туслаж, бяцхан дүү нартаа багахан ч болов туслахыг хүсч байвал маргааш уулзацгаая.

XO laptop Монголд

Сүүлийн үед "хүүхдийн компьютер" гэдэг зүйлийн талаар сонсоогүй хүн бараг байхгүй болсон байх гэж бодож байна. Буурай улс орнуудын тоон хуваагдал буюу мэдээллийн технологийн хоцрогдлыг багасгах зорилгоор 100$-ын үнээр зөвхөн засгийн газруудад зарагдах One Laptop Per Child буюу "хүүхэд бүрт компьютер" төсөл эхэлж байсан. Төсөл нь дардам замаар явсангүй, хөгжлийн явцдаа маш олон асуудлуудыг шийдвэрлэж, жинхэнэ хүүхдийн боловсролд зориулсан тоглоом мэт хөөрхөн жижигхэн компьютерийг бүтээж чадсан. Хамгийн их маргаан, хэрүүл дагуулсан асуудал нь XO Laptop-д ашиглаж буй Marvell-н утасгүй сүлжээний хаалттай драйвэр байсан юм. Уг нь хамаг л зүйлд нь нээлттэй эхийн програм хангамж ашиглаж, нээлттэй эхийн хөгжлийн зарчмаар төсөл маань явж байсан, гэтэл тухайн үедээ хамгийн бага эрчим хүч зарцуулдаг, Mesh сүлжээ үүсгэх боломжтой хамгийн боломжийн сонголт нь Marvell байсан юм. Тэд драйверийг нь нээлттэй болгох талаар хүчин чармайлт гаргасан ч талаар болсон бололтой, одоог хүртэл ашиглагдаад явж байна. Энэ нь хөгжүүлэгчдийн уур бухимдлыг ихээр хүргэсээр байна.

Оны өмнөхөн ерөнхийлөгч маань АНУ-д албан ёсны айлчлал хийхдээ энэхүү "хүүхдийн компьютер"-аас овоо хэдийг тусламжаар, бас нижгээдийг боломжийн үнээр авах боломжийг нээсэн. Үүний эхний цуваа болох овоо хэдэн ширхэг "хүүхдийн компьютер" ирж туршилтын журмаар хоёр ч дунд сургуульд тараагдан туршилт эхлээд байна. Бас нэг төрлийн шоу болчихоод байх шиг. Ямартай ч хүүхдүүд, эцэг эхчүүд их таатай хүлээн авч, шохоорж байна. Хүүхдүүд тодорхой хэмжээнд ашиглаад, шинэ зүйлс сурч байгаа талаар зурагтаар хэд хэдэн удаа гаргалаа. Одоогоор англи хэл дээр байгаа, удахгүй түүнийг нь монгол хэл рүү хөрвүүлэх кампанит ажил хүчтэй өрнөх бололтой.

Миний бие МХХТГ-с нэг ширхэгийг турших зорилгоор олж авсан байгаа. Аваад гарч явахад хүмүүс харчихаад "нөгөө хүүхдийн компьютер байна" гэж ярилцахыг сонссон гэж. 13 настай дүү маань ашиглаж үзээд их таалагдсан бололтой байсан. Бас ажлын залуучууд маань их сонирхож байна лээ. Хүүхэд өөрөө зураг зураад, хөгжим зохиогоод, зугаацахын зэрэгцээ шинэ юм сурах боломжтой юм билээ. Надад тохиолдсон ганц асуудал нь утасгүй сүлжээнд холбох байсныг нь өчигдөр шийдчих шиг болсон. Манай өрөөний утасгүй сүлжээнд холбогдох гэхээр бүх сүлжээ ажилгүй болоод байсан юм. Харин саяхан авсан N810 маань мөн адил холбогдохгүй байсан болохоор өнөөдөрхөн оролдож байгааг алдааг зассан нь XO Laptop-ыг интернэтэд холбох боломжтой болгосон юм. Баянаа маань бас энэ сэдвээр бичсэн байна лээ. За цаашид энэ талаар хэд хэдэн бичлэг бичих болно. Stay tuned :)